Het IS-MB-GA model (deel 1): keynesiaanse kruis
In deze les ligt de focus op het keynesiaans kruis en enkele belangrijke concepten die hiermee samenhangen, zoals effectieve vraag, autonome bestedingen, de multiplier en de lekken in de economie.
Het keynesiaans kruis
Het keynesiaans kruis is een grafische weergave van de verhouding tussen de effectieve vraag en het inkomen. Het helpt om te begrijpen hoe de economie werkt.
Effectieve vraag: de totale vraag naar producten en diensten in een land, voortgebracht door productiefactoren zoals kapitaal, arbeid, natuur, en ondernemerschap.
Asen van het keynesiaans kruis
Op de verticale as staat de effectieve vraag (EV).
Op de horizontale as staat het inkomen (Y).
Effectieve vraag en inkomen
In de economie is het belangrijk te begrijpen dat het inkomen gelijk is aan de som van alle consumpties, investeringen en overheidsuitgaven. Dit geldt ook voor de effectieve vraag, waardoor ze gelijk zijn (EV = Y).
Basispunt van het inkomen: Het inkomen begint niet altijd bij nul, terwijl de effectieve vraag dat wel doet. Dit wordt verklaard door de autonome bestedingen.
Autonome bestedingen
Autonome bestedingen zijn uitgaven die onafhankelijk zijn van het inkomen. Dit kan verder worden onderverdeeld in:
•Autonome consumptie: consumptie die altijd plaatsvindt, zelfs als er geen inkomen is.
•Autonome investeringen: investeringen die veranderen door bijvoorbeeld de rentestand.
•Autonome overheidsbestedingen: bestedingen die door politiek beleid veranderd worden.
De multiplier
De multiplier toont aan hoe veranderingen in autonome bestedingen effect hebben op de totale bestedingen en het inkomen. Een verhoging van autonoom bestedingen kan een grotere stijging van het inkomen veroorzaken.
•Voorbeeld: Als de overheid €10 miljard in de economie stopt, kan het inkomen in het land met €15 miljard stijgen.
Marginale consumptiequote (MCQ)
De marginale consumptiequote geeft aan welk percentage van het inkomen dat extra wordt verdiend, ook daadwerkelijk aan consumptie wordt uitgegeven.
Marginale consumptiequote: het percentage van het inkomen dat consumenten extra uitgeven wanneer er extra inkomen binnenkomt.
•Marginale consumptiequote =
Belangrijke concepten
Lekken in de economie (spaarlek & belastinglek)
Lekken zijn factoren die voorkomen dat inkomen in de economie blijft circuleren. Dit kan gebeuren door: sparen, belastingbetaling en import (producten van buiten de economie).
Conclusie
In deze les ben je uitgebreid ingegaan op het IS-MB-GA model en het keynesiaans kruis, evenals de effectiviteit van autonome bestedingen en de multiplier.
