Het land Mañan heeft een waardevast staatspensioen dat via het omslagstelsel wordt gefinancierd. Het aanvullend pensioen belooft dit staatspensioen aan te vullen tot een vast, totaalbedrag van


Jeffrey Tito- Oefen de examens van de afgelopen 8 jaar, met uitleg van docenten bij elke vraag
- Extra uitleg en oefenen bij elk onderwerp uit je examen
- Loop je vast? Ainstein, je AI-tutor, kijkt met je mee en helpt je verder
De pensioenfondsen beleggen hun vermogen in aandelen en obligaties.
Pensioenfondsen concurreren met elkaar (= marktwerking) op basis van de ingelegde pensioenpremie. Werknemers ontvangen alleen informatie over de verhouding tussen obligaties en aandelen waarin een pensioenfonds belegt en de maandelijkse premie die ze moeten betalen.
In Mañan kunnen werknemers wisselen van pensioenaanbieder.
Figuur 1 toont de relevante factoren binnen de markt voor aanvullende pensioenen.
Figuur 1 Factoren die de hoogte van de aanvullende pensioenen beïnvloeden

Stel dat de inflatie hoger wordt dan de gewenste inflatie van de centrale bank.
Leg met behulp van figuur 1 uit dat deze hogere inflatie zorgt voor een stijgende dekkingsgraad.
Bijbehorende onderwerpen
Op deze pagina behandelen we vraag 9 van het centraal examen economie vwo 2025 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van Opgave 2 Concurreren met zekerheid, en is 2 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
- Oude antwoorden terugzien
- Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
- De uitlegvideo van docent Jeffrey bekijken (video spoelt automatisch door naar het juiste moment)
- Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden
De onderwerpen bij deze vraag zijn:
- AOW en pensioen