90 50 40 20 bron 1 marktaandelen op basis van de omzet van de drie grootste dagbladaanbieders van papieren krantenabonnementen marktaandeel op basis van omzet in procenten 1
- Oefen examens van de afgelopen 5 jaar met extra uitleg door docenten bij examenvragen
- Extra uitleg en oefenen voor elk onderwerp uit je examen
- Stel vragen en krijg direct antwoord

100 80 62,5 60 40 25 20 7,5 0 bron 2 primaire en secundaire huishoudinkomens in euro's in 2012

pay-off matrix wel of niet inhuren van een callcenter
Green Energy | |||
wel inhuren | niet inhuren | ||
EnerGas | wel inhuren | (-2; - 2) | (+2 ; - 4) |
niet inhuren | (-4 ; +2) | (0; 0) |
25 0 25 25 50 50 75 bron 2 verdeling van het bbp (2014) over de Amerikaanse bevolking, weergegeven in Lorenzcurven
In 2004 is de energiemarkt geprivatiseerd. Sindsdien hebben consumenten de vrije keuze bij welke energieleverancier ze gas en elektriciteit afnemen. In de slag om de klant bieden sommige energieleveranciers bij een energiecontract met een vaste looptijd van drie jaar een ‘gratis cadeau’ aan, zoals een tablet, smartphone of laptop. Directeur Wolfert van de Vastelastenbond: “Veel consumenten denken dan dat ze een goede deal sluiten, maar in feite zitten ze vast aan een duur energiecontract waarmee ze het ‘cadeau’ zelf betalen. Sterker nog, er moet meer betaald worden dan de gemiddelde winkelprijs van het cadeau, omdat er sprake is van rente. Dat komt neer op ruilen over de tijd zonder dat de consument zich daarvan bewust is en dat is verboden.”

Beide bedrijven willen klanten van elkaar wegkapen en overwegen om een callcenter in te huren. Medewerkers van zo’n callcenter bellen klanten van de concurrent en proberen deze over te halen over te stappen. De resultaten van het al dan niet inhuren van een callcenter zijn zichtbaar gemaakt in een pay-offmatrix (zie bron 2).
Gebruik bron 2
Komen beide energieleveranciers door deze ontwikkeling in een gevangenendilemma terecht? Ga als volgt te werk:
•Leg uit hoe de dominante strategie van elk van de bedrijven tot stand komt.
•Beredeneer vervolgens of er sprake is van een gevangenendilemma.
Op deze pagina behandelen we vraag 24 van het centraal examen economie havo 2019 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van Opgave 5 Dat kost energie, en is 3 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
- Oude antwoorden terugzien
- Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
- Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden