Je hebt vast wel eens een appel gezien en gedacht "Ik wil die appel, ik ga een hap nemen, ik ga hem pakken". Dit is een typisch voorbeeld van een bewuste reactie, die via het animale zenuwstelsel wordt gecontroleerd. Maar het animale zenuwstelsel is ook verantwoordelijk voor diverse reflexen, ofwel onbewuste vaste reacties op een bepaalde prikkel, zoals de pupilreflex, ooglidsreflex, kniepeesreflex, en hoestreflex.
Reflexen: Onze ingebouwde beschermingsmechanismen
Reflexen kunnen worden beschouwd als ingebouwde beschermingsmechanismen van ons lichaam. We hebben bijvoorbeeld de terugtrekreflex, die ons beschermt als we in een punaise stappen door onze voet omhoog te trekken. Of de niesreflex, die ons beschermt tegen deeltjes die anders in onze ogen zouden kunnen komen. Deze reflexen helpen ons te overleven en te functioneren zonder dat we er bewust van zijn.
De reflexboog: De route van de impulsen tijdens een reflex
Een typische reflex volgt een pad, dat reflexboog wordt genoemd. Neem bijvoorbeeld een reflex om het evenwicht te bewaren: als de ene spier (bijvoorbeeld de biceps) aanspant, moet de andere (triceps) ontspannen. De reflexboog regelt dit automatisch.
In een reflexboog wordt een uitgetrokken spier, gedetecteerd door een spierspoeltje, via een sensorisch neuron naar het centraal zenuwstelsel gebracht. De impuls wordt vervolgens doorgesluisd naar de juiste spieren om de juiste actie te ondernemen.
Reflexen: Lomp, ongecontroleerd en soms onderdrukt
Omdat reflexen niet via de kleine hersenen gaan, zijn ze vaak lomp en ongecontroleerd. Ze voorkomen wel dat er erger kwaad gebeurt, maar ze zijn niet subtiel. Dat gezegd hebbende, kunnen we reflexen op sommige momenten bewust onderdrukken. Denk bijvoorbeeld aan het vasthouden van een hete pan of het voorkomen dat je je ogen sluit als er iets naar je gezicht vliegt.
