Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat abiotische en biotische factoren zijn;
•Je kunt een tolerantiecurve begrijpen en toepassen;
•Je kunt het verband leggen tussen tolerantiegrenzen en de verspreiding van organismen;
•Je kunt voorbeelden geven van de invloed van concurrentie op de plek waar een soort voorkomt.
Abiotische factoren
•Temperatuur (hoe warm of koud het is)
•Daglengte / licht
•Water (droogte of overvloed)
•Windrichting
•Bodem (zand, klei, pH, humus)
•Zout- en zinkgehalte
Let op micro- en macroklimaten:
•Macroklimaat: groot gebied met min of meer hetzelfde klimaat (bijv. heel Nederland).
•Microklimaat: kleine variaties binnen hetzelfde gebied, zoals schaduwrijke plekken, noordzijde van een duin, vochtige of droge plekken.
Biotische factoren
•Predatoren (roofdieren)
•Voedselbeschikbaarheid (levend of dood materiaal)
•Ziekten en parasieten
•Concurrentie tussen soorten
Verspreiding van organismen
Het gebied waar een soort voorkomt, heet het verspreidingsgebied of areaal.
•Een soort kan alleen voorkomen binnen zijn tolerantiegrenzen voor bepaalde abiotische factoren.
•Tolerantie: het vermogen van een organisme om schommelingen in abiotische factoren te verdragen.
Tolerantiecurve
Een tolerantiecurve geeft weer hoe goed een organisme een bepaalde abiotische factor verdraagt:
•Optimum
Het punt waar een organisme het beste groeit en zich voortplant.
•Stresszone
Hier kan het organisme overleven, maar het groeit minder goed en plant zich minder voort.
•Grens / maximum-minimum
Hier overleeft het organisme niet. Als de abiotische factor zelfs kort overschreden wordt, kan het organisme zich hier niet vestigen.Brede en smalle tolerantiePioniersoorten hebben vaak een brede tolerantie, omdat ze groeien op lege of extreme plekken. Soorten met een smalle tolerantie groeien alleen onder specifieke omstandigheden.Beperkende factorEen beperkende factor is de abiotische factor die het sterkst de groei of verspreiding van een soort beperkt. Als bijvoorbeeld water schaars is, beperkt dat de groei van planten, totdat een andere factor (bijv.
