Test je kennis met de examenvraag die aan dit onderwerp is gekoppeld.
Enkele keuze
Aardbeien kweken
Een teler heeft twintig aardbeienplanten gepoot op een proefveld. In de zomer komen aan deze planten heerlijke aardbeien. Er is één plant waarvan de aardbeien zo lekker zijn, dat hij ze graag in zijn winkel wil verkopen.
Wat moet de kweker doen om meer planten te verkrijgen waaraan deze lekkere aardbeien groeien?
Ongeslachtelijke voortplanting
Voortplanting zonder seks, vaak door mitose, komt voor bij planten, schimmels, bacteriën en soms dieren.
Geslachtelijke voortplanting
Voortplanting met seks waarbij twee gameten samensmelten, leidt tot genetische variatie.
Mitose
Gewone celdeling waarbij identieke cellen ontstaan.
Meiose
Reductiedeling, proces waarbij haploïde geslachtscellen ontstaan.
Gameten
Voortplantingscellen die samensmelten bij geslachtelijke voortplanting.
Zygote
Bevruchte eicel, resultaat van samensmelting van twee haploïde cellen.
Knopvorming
Vorm van ongeslachtelijke voortplanting, bijvoorbeeld bij kwallen.
Variatie
Genetische diversiteit die ontstaat door geslachtelijke voortplanting.
Resistentie
Weerstand tegen ziektes of antibiotica, kan sneller ontstaan door geslachtelijke voortplanting.
Haploïde cel
Cel met enkelvoudige set chromosomen.
Diploïde cel
Cel met dubbele set chromosomen.
Chromatide
Eén van de twee identieke helften van een verdubbeld chromosoom.
Reductiedeling
Zie meiose, proces waarbij het aantal chromosomen wordt gehalveerd.
Muildier
Kruising tussen een paard en een ezel, vaak onvruchtbaar door ongelijke chromosomenaantallen.
Er zijn twee hoofdtypen voortplanting: ongeslachtelijke en geslachtelijke.
Verschil tussen ongeslachtelijke en geslachtelijke voortplanting schematisch weergegeven.
Ongeslachtelijke voorplanting
Ongeslachtelijke voorplanting heeft geen seks nodig en je hebt dus geen partner nodig. Dit proces gebeurt door mitose of reguliere celdeling. Het is als een soort groeiende uitbreiding van jezelf, bijvoorbeeld een kind dat aan je arm groeit. Genetisch gezien is alle nageslacht exact hetzelfde. Er zijn verschillende vormen van ongeslachtelijke voorplanting, waaronder stekken, wortelstokken en uitlopers. Deze methoden vragen geen tussenkomst van een andere cel en leiden tot het ontstaan van nageslacht dat genetisch identiek is aan de ouder.
Geslachtelijke voorplanting
Geslachtelijke voortplanting is anders. Het omvat wel seks, oftewel de fusie tussen een mannelijke geslachtscel en een vrouwelijke geslachtscel. Deze combinatie leidt tot de vorming van een kind. Voor dit proces heb je meiose (of reductiedeling) nodig, voor de productie van geslachtscellen zoals germencellen of eicellen.
Geslachtelijke vs ongeslachtelijke voorplanting
Ondanks dat ongeslachtelijke voortplanting efficiënt en snel lijkt, zijn er verschillende nadelen. Ten eerste heb je bij geslachtelijke voorplanting twee geslachten nodig, die gevonden moeten worden. Bovendien gaat de bevolkingsgroei trager en het bevruchtingsproces kan veel tijd en energie kosten.
Bij ongeslachtelijke voortplanting kunnen deze nadelen omzeild worden, aangezien populatiegroei snel kan gaan. Er is immers geen behoefte aan een partner voor reproductie, en het organisme kan een perfecte kopie van zichzelf maken.
Verschil tussen populatiegroei bij ongeslachtelijke en geslachtelijke voortplanting schematisch weergegeven.
Ondanks de nadelen heeft geslachtelijke voortplanting echter een in het oog springend voordeel: variëteit. Deze variëteit kan ontstaan door recombinatie, waardoor de kans op het overleven van de soort tijdens moeilijke tijden wordt vergroot.
De variëteit die ontstaat door recombinatie schematisch weergegeven.
Uiteindelijk kan geslachtelijke voortplanting veel sneller leiden tot weerstand, zoals antibioticaresistentie. De variatie door recombinatie kan nuttig zijn voor de overleving van soorten in een uitdagend milieu.
Chromosomen en meiose
Voor het begrijpen van de onvruchtbaarheid van kruisingen tussen bepaalde dieren, moeten we dieper duiken in de concepten van haploïde en diploïde cellen en de twee componenten van meiose: meiose 1 en meiose 2.
Haploïde cellen bevatten één set chromosomen die nodig zijn om de kenmerken van een soort te dragen, terwijl diploïde cellen twee sets chromosomen hebben. Bij meiose, worden deze haploïde cellen omgezet naar diploïde cellen bij bevruchting, waardoor variatie in het nageslacht ontstaat.
Voeg je bij ruim 80.000 leerlingen die al leren met JoJoschool
Helemaal compleet!
Alle informatie die ik voor mijn toetsen moet kennen is aanwezig, de powerpoints zijn duidelijk en makkelijk te begrijpen. De opdrachten passen altijd goed bij het onderwerp en ondersteunen goed bij het leren. JoJoschool is erg overzichtelijk voor mij!
Heel overzichtelijk
Ik gebruik het nu voor Biologie, het werkt ontzettend goed, het is heel overzichtelijk en alles wordt behandeld. Hoog rendement haal ik met leren, geen langdradige verhalen, maar ook niet te moeilijk. Het houdt ook automatisch bij hoe ver je bent.
Beter dan YouTube
Het is voor mij een erg goede manier om de leerstof voor toetsen te begrijpen. De video’s zijn een stuk duidelijker en beter dan de meeste video’s op YouTube.
Waarom kies je voor JoJoschool?
Hoger scoren
86% van onze leerlingen zegt hoger te scoren.
Betaalbaar en beter
Een alternatief op dure bijles, altijd uitgelegd door bevoegde docenten.
Sneller begrijpen
83% van onze leerlingen zegt onderwerpen sneller te begrijpen.