Oestrogeen
In de puberteit ontstaan secundaire geslachtskenmerken, deze worden gestimuleerd door oestrogeen. Zo krijgen meisjes borsten, begint hun schaamhaar te groeien en worden hun heupen breder.
Wat produceert oestrogeen?
De hormonale regeling bij vrouwen is een fascinerend proces, waarbij vanaf de puberteit veel soorten hormonen een rol spelen. Met name in de menstruatiecyclus, die een gemiddelde duur van 28 dagen heeft, zijn verschillende hormonen actief. Elke 28 dagen komt er bijvoorbeeld een eitje vrij en worden het baarmoederslijmvlies afgestoten. Wanneer de afstoting van het slijmvlies plaatsvindt, wordt dit het begin van de menstruatie genoemd. Dit is meestal dag 1 van de cyclus.
De rol van het baarmoederslijmvlies
Het baarmoederslijmvlies speelt een cruciale rol in het geval van een zwangerschap. Het biedt de ideale plek voor een bevruchte eicel om zich te nestelen. Dit slijmvlies wordt elke maand opgebouwd tot een specifieke dikte en als er geen bevruchting plaatsvindt, wordt het afgestoten.
Hormonen vóór en tijdens de ovulatie
De hypothalamus en de hypofyse spelen een sleutelrol in hormonale regulering. Het releasinghormoon (Gonadotropin-releasinghormone of GnRH) uit de hypothalamus stimuleert de hypofyse tot de productie van Follikelstimulerend hormoon (FSH) en Luteïniserend hormoon (LH). FSH stimuleert de rijping van follikels in de eierstokken (ovaria). Onder invloed van FSH en LH produceren de cellen uit de wand van deze rijpende follikels oestrogenen, een cruciale groep vrouwelijke geslachtshormonen.
Door het hoge oestrogeengehalte geeft de hypofyse veel LH af. Dit hormoon zorgt voor vochtopname in de follikel, wat uiteindelijk leidt tot de ovulatie.
Hormonen na de ovulatie
Na de ovulatie komt het gele lichaam (ook gekend als het corpus luteum) in beeld. Dit wordt gestimuleerd door LH om oestrogenen en een nieuw hormoon genaamd progesteron te produceren. Progesteron zorgt ervoor dat het baarmoederslijmvlies nog dikker wordt en remt ook de afgifte van LH en FSH.
Het gele lichaam zal, bij gebrek aan LH, verschrompelen. Hierdoor verlaagt het progesterongehalte weer, wat leidt tot de afstoting van het baarmoederslijmvlies. Dit is het moment waarop een vrouw menstrueert.
PMS en hormoonschommelingen
Het premenstrueel syndroom (PMS), vaak geassocieerd met stemmingswisselingen bij vrouwen vlak voor hun menstruatie, wordt ook veroorzaakt door deze hormoonfluctuaties. Vooral de schommelingen in progesteron in de tweede helft van de menstruatiecyclus kunnen vrouwen chagrijnig of geïrriteerd maken.
Maar PMS is voor iedereen anders. Sommige vrouwen ervaren er bijna geen symptomen van, terwijl anderen ernstige klachten hebben. Bij mannen daarentegen zijn hormoonniveaus stabieler en treden dergelijke stemmingswisselingen zelden op.
