Edzard BornemanTest je kennis met de 7 examenvragen die aan dit onderwerp zijn gekoppeld.
Bij de leden van een Nederlandse schaatsploeg, die een trainingskamp van enkele weken in het hooggelegen Davos hebben gehad, constateerde men dat het aantal rode bloedcellen per kubieke millimeter met ongeveer 3 miljoen was toegenomen.
Wat is de oorzaak hiervan in Davos?
Wanneer we naar ons bloed kijken, zien we niet direct hoe complex en essentieel het is voor onze gezondheid. Bij een simpele actie, zoals het plaatsen van bloed in een centrifuge, wordt al snel duidelijk hoe het bloed is opgebouwd. Het splitst zich in twee hoofdcomponenten: een gelige vloeistof genaamd bloedplasma en een dikker, rood gedeelte vol met bloedcellen.
Bloedplasma, dat ongeveer 55% van ons bloed uitmaakt, is voornamelijk water – zo’n 91%. Echter, het bevat ook plasma-eiwitten en andere opgeloste stoffen die essentieel zijn voor het transport van diverse belangrijke moleculen zoals zuurstof, voedingsstoffen, afvalstoffen, enzymen en hormonen. Het plasma speelt een cruciale rol in het constant houden van het interne milieu van het lichaam, zoals de temperatuur, pH, en osmotische waarde.
De andere 45% van het bloed bestaat uit rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes. Deze belangrijke elementen zijn voornamelijk afkomstig uit het rode beenmerg, waar ze worden geproduceerd uit stamcellen.
Rode bloedcellen hebben geen celkern en zijn vooral verantwoordelijk voor het transport van zuurstof door het lichaam. Ze bevatten het eiwit hemoglobine, dat verantwoordelijk is voor de rode kleur van bloed. Hemoglobine bindt zuurstof en geeft het bloed zijn helderrode kleur wanneer het rijk aan zuurstof is. Een afname van hemoglobine, zoals bij bloedarmoede, is meestal te wijten aan een gebrek aan ijzer.
In tegenstelling tot rode bloedcellen hebben witte bloedcellen, of leukocyten, wel een kern en zijn ze betrokken bij de bescherming van het lichaam tegen ziekteverwekkers. Ze zijn van cruciaal belang voor het immuunsysteem en kunnen buiten de bloedbaan treden om bacteriën en virussen te bestrijden.
Bloedplaatjes, of thrombocyten, zijn geen echte cellen maar cel fragmenten die een vitale rol spelen in de bloedstolling en helpen om bloedingen te stoppen. Ga voor meer over bloedplaatjes naar de les 'Bloedstolling'.
EPO (erytropoëtine) is een hormoon geproduceerd door de nieren en stimuleert de aanmaak van rode bloedcellen, vooral onder voorwaarden waarbij de zuurstofniveaus laag zijn, zoals tijdens hoogtetraining. Sporters maken gebruik van hoogtetraining om hun EPO-productie te verhogen, wat leidt tot meer rode bloedcellen en verbeterd zuurstoftransport, waardoor hun prestaties verbeteren.
Dit was de samenvatting over de complexiteit van het menselijk bloed, van de samenstelling tot de kernfuncties van zijn componenten en de invloed van EPO op zuurstoftransport en atletische prestaties. Elk element speelt een unieke rol, essentieel voor onze gezondheid en welzijn. Succes met oefenen!
Alle informatie die ik voor mijn toetsen moet kennen is aanwezig, de powerpoints zijn duidelijk en makkelijk te begrijpen. De opdrachten passen altijd goed bij het onderwerp en ondersteunen goed bij het leren. JoJoschool is erg overzichtelijk voor mij!
Ik gebruik het nu voor Biologie, het werkt ontzettend goed, het is heel overzichtelijk en alles wordt behandeld. Hoog rendement haal ik met leren, geen langdradige verhalen, maar ook niet te moeilijk. Het houdt ook automatisch bij hoe ver je bent.
Het is voor mij een erg goede manier om de leerstof voor toetsen te begrijpen. De video’s zijn een stuk duidelijker en beter dan de meeste video’s op YouTube.
86% van onze leerlingen zegt hoger te scoren.
Een alternatief op dure bijles, altijd uitgelegd door bevoegde docenten.
83% van onze leerlingen zegt onderwerpen sneller te begrijpen.
