Leerdoelen
•Beschrijven welke stappen eutrofiëring kent en hoe dat uiteindelijk kan leiden tot vissterfte
•Aangeven wat oorzaken zijn van eutrofiëring
Overzicht van eutrofiëring
Eutrofiëring ontstaat wanneer er te veel nutriënten in het water terechtkomen. Deze voedingsstoffen kunnen onder andere via mest of fosfaten uit wasmiddelen het water in spoelen. Door menselijke activiteiten (bijvoorbeeld het afspoelen van stallen of gebruik van kunstmest) raakt het oppervlaktewater overmatig verrijkt met voedingsstoffen. Hierdoor worden wateren “voedselrijker” en kunnen planten en algen sterker groeien. Dit leidt tot waterbloei en kan eindigen in vissterfte.
Stappen van eutrofiëring
Toevoer van voedingsstoffen • Via lozingen, mestgebruik en uitspoeling komen er overschotten aan nitraten, fosfaten en andere mineralen in het water. • Meer voedingsstoffen betekent meer groei voor (water)planten en algen.
Overmatige algengroei (waterbloei) • De algen vormen een groene laag en blokkeren het zonlicht voor de planten op de bodem. • Bodemplanten sterven door gebrek aan licht en leveren grote hoeveelheden dood materiaal op.
Rottingsprocessen en zuurstofgebrek • Rottingsbacteriën verbruiken veel zuurstof, waardoor er een zuurstoftekort in diepere waterlagen ontstaat. • Zuurstofarme omstandigheden veroorzaken stress bij vissen en andere waterdieren.
Vissterfte • Vooral aan het eind van de nacht kan het zuurstofniveau zover dalen (doordat er dan geen fotosynthese is geweest) dat vissen massaal sterven.
Voorbeeld: Veranderingen in het ecosysteem
Dieren zoals de snoek zijn afhankelijk van zicht om te jagen. Bij troebel water door algengroei kunnen zij hun prooi niet goed zien en worden ze verdrongen door soorten als de brazem, die minder behoefte aan zicht hebben. Zo kan eutrofiëring leiden tot een andere samenstelling van vissoorten in het water.
Ook in de zee
Eutrofiëring treft niet alleen meren en rivieren, maar komt ook voor in zeekustgebieden. Door lozing van voedingsstoffen kunnen grote algenbloei en zuurstofgebrek optreden, zelfs in de zee.
