Leerdoelen
•Je kunt vertellen wat de menstruatie is.
•Je kunt vertellen hoe de menstruatie verloopt en hoe deze wordt geregeld.
•Je kunt uitleggen wat de ovulatie is en op welk moment van de menstruatiecyclus deze plaatsvindt.
•Je kunt vertellen welke weg de eicel aflegt tijdens de ovulatie.
•Je kunt twee hormonen benoemen die de menstruatiecyclus regelen.
Wat is menstruatie?
De term "menstruatie" komt je waarschijnlijk wel bekend voor. Dit is een periode van een bepaald aantal dagen waarin een vrouw bloed verliest via haar vagina. Deze gebeurtenis komt eens in de 28 dagen voor en dit noemen we de menstruatiecyclus.
Niet elke vrouw heeft een cyclus van precies 28 dagen of een menstruatieperiode van 5 dagen. Dit verschilt per vrouw. Voor deze samenvatting gebruiken we echter de gemiddelde cyclusduur van 28 dagen en een menstruatieperiode van 5 dagen.
Wat gebeurt er tijdens de menstruatiecyclus?
Binnen de voortplantingsorganen van een vrouw gebeurt er veel tijdens de menstruatiecyclus. Een vrouw wordt geboren met ongeveer 1 miljoen eicellen in haar eierstokken. Deze eicellen worden pas actief tijdens de puberteit. In elke cyclus wordt er één eicel rijp gemaakt. Deze eicel ligt in een blaasje dat we de follikel noemen.
Het rijpen van de eicel duurt ongeveer 14 dagen. In die tijd neemt de eicel vocht op, waardoor de follikel groeit. Rond de 14e dag van de menstruatiecyclus is de follikel zo groot dat hij knapt en de rijpe eicel vrijkomt. Dit noemen we de "ovulatie".
Wat gebeurt er na de ovulatie?
Een vrijgekomen eicel leeft ongeveer 12 tot 24 uur in het lichaam van de vrouw. Na de ovulatie beweegt de eicel via de eileiders naar de baarmoeder. Als een zaadcel de eicel daar bevrucht, nestelt de bevruchte eicel zich in het baarmoederslijmvlies en kan deze uitgroeien tot een baby. Dit betekent dat de vrouw zwanger is en dat er geen menstruatie meer plaatsvindt.
Wat als de eicel niet wordt bevrucht?
Als de eicel niet wordt bevrucht, gaat hij dood. Het verdikte baarmoederslijmvlies, dat niet meer nodig is, wordt dan afgestoten. Dit slijmvlies verlaat het lichaam van de vrouw, samen met een klein beetje bloed, via de vagina. Dit noemen we de "menstruatie". Vrouwen gebruiken onder andere tampons, maandverband of een menstruatiecup om dit bloed op te vangen.
Hormonen en de menstruatiecyclus
Twee belangrijke hormonen, oestrogeen en progesteron, spelen een essentiële rol in de menstruatiecyclus.
1.Oestrogeen: Dit hormoon wordt geproduceerd door de groeiende follikels in de eerste helft van de cyclus. Het is verantwoordelijk voor het opbouwen van het baarmoederslijmvlies om het klaar te maken voor een mogelijk innesteling van een bevruchte eicel. Oestrogeen is ook verantwoordelijk voor de rijping van de eicel in de follikel en de uitstoot van het rijpe ei tijdens de ovulatie.
2.Progesteron: Dit hormoon wordt geproduceerd door het corpus luteum (het restant van de follikel na de ovulatie) in de tweede helft van de cyclus. Progesteron helpt bij het handhaven van het baarmoederslijmvlies zodat het een bevruchte eicel kan ondersteunen. Als er geen bevruchting plaatsvindt, daalt het progesteron niveau, wat resulteert in de afbraak van het baarmoederslijmvlies en het begin van de menstruatie.
Andere hormonen, zoals follikelstimulerend hormoon (FSH) en luteïniserend hormoon (LH), zijn ook betrokken bij de menstruatiecyclus. FSH stimuleert de groei van de follikels in de eerste helft van de cyclus, terwijl LH de ovulatie en de vorming van het corpus luteum stimuleert.
Menstruatie en vruchtbaarheid
De menstruatiecyclus heeft directe invloed op de vruchtbaarheid van een vrouw. De dagen rond de ovulatie, bekend als de "vruchtbare periode", zijn de dagen waarop een vrouw het meeste kans heeft om zwanger te worden.
Omdat de exacte timing van de ovulatie kan variëren, kunnen vrouwen ovulatietesten gebruiken om te bepalen wanneer ze het meest vruchtbaar zijn. Deze testen meten de hoeveelheid LH in de urine, die piekt vlak voor de ovulatie.
