Welk type bloedvat vervoert zuurstofrijk en voedingsrijk bloed naar de organen?
Leerdoelen
•Je kunt de drie typen bloedvaten benoemen.
•Je kunt uitleggen wat de functie is van ieder type bloedvat.
•Je kunt vertellen wat de uitzondering in het bloedvatenstelsel is: de poortader.
Slagaders
Slagaders zijn de grote wegen van het bloedvatenstelsel. Het zijn deze stevige en elastische bloedvaten die het bloed vanuit het hart naar de organen stromen. De slagaders vervoeren zuurstofrijk en voedingsrijk bloed, dus ze zijn erg belangrijk voor het gezond houden van onze organen. Ze kunnen dit werk doen dankzij hun dikke wanden die bestand zijn tegen de hoge bloeddruk die er altijd in aanwezig is.
Haarvaten
Daarna zijn er de haarvaten, die eigenlijk de vertakkingen zijn van de slagaders. Ze zijn heel bijzonder omdat ze slechts één cel laag dik zijn. Deze haarvaten geven zuurstof en voedingsstoffen aan hun omgeving, zoals cellen, weefsels en andere organen. Ze nemen ook CO₂ en afvalstoffen op in het bloed, wat erg handig is, want we willen natuurlijk niet dat deze stoffen in ons lichaam blijven!
Aders
Tenslotte hebben we de aders, die eigenlijk bloedvaten zijn die bloed van organen terug naar het hart vervoeren. Ze bevatten zuurstofarm en afvalrijk bloed. Ze zijn een beetje dun en niet zo elastisch als slagaders. De bloeddruk in aders is ook laag. Maar het coolste van alles? Aders hebben kleppen die ervoor zorgen dat het bloed niet terug kan stromen!
Deze kleppen in de aders werken eigenlijk als kleine deurtjes. Ze openen om het bloed door te laten en sluiten om te voorkomen dat het terugstroomt. De spieren in de wanden van de aders trekken samen om het bloed voort te stuwen, waardoor de kleppen openen. Zodra het bloed voorbij is, sluiten de kleppen weer.
Het bloedvatenstelsel
Al deze bloedvaten samen vormen ons bloedvatenstelsel. Een leuk feitje is dat slagaders en aders worden vernoemd naar het orgaan waar ze naartoe gaan of waar ze vandaan komen. Dus, als we een bloedvat hebben dat naar de longen stroomt, noemen we het de longslagader.
De uitzondering: De poortader
Er is echter één uitzondering in ons bloedvatenstelsel: de poortader.
De poortader is een speciaal bloedvat dat direct vanaf het darmkanaal naar de lever loopt. Dit bloedvat transporteert bloed dat erg voedselrijk is, omdat het direct van de darmen komt, waar ons eten wordt verwerkt en verteerd. Daar worden veel voedingsstoffen opgenomen die direct via de poortader naar je lever gaan.
