Bloed

Leerdoelen

•Je kunt vertellen wat de samenstelling van bloed is.

•Je kunt uitleggen wat de functies van bloedplasma zijn.

•Je kunt uitleggen wat de functie van rode bloedcellen is.

•Je kunt uitleggen wat de functie van witte bloedcellen is.

•Je kunt uitleggen wat er aan de hand is bij bloedarmoede.

•Je kunt uitleggen wat de functie van bloedplaatjes is.

Bloed

Bloed bestaat uit ongeveer 55% bloedplasma en 45% vaste bestanddelen. De vaste bestanddelen zijn onder andere rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes.

Bloedplasma

Bloedplasma is een gelige vloeistof en bestaat voor 91% uit water, 7% uit eiwitten (plasma-eiwitten) en 2% uit opgeloste stoffen. Bloedplasma vervoert onder andere zuurstof, voedingsstoffen, koolstofdioxide en afvalstoffen.

Bloedcellen

Rode bloedcellen

Rode bloedcellen zijn rode schijfjes die in het midden iets dunner zijn dan aan de rand. Ze hebben geen celkern. De functie van rode bloedcellen is het vervoeren van zuurstof. Rode bloedcellen krijgen hun rode kleur door de stof hemoglobine, wat het makkelijk maakt voor de rode bloedcellen om zuurstof op te nemen en te vervoeren door het lichaam.

Bloedarmoede

Bloedarmoede ontstaat wanneer er te weinig hemoglobine in het bloed aanwezig is. Symptomen van bloedarmoede zijn onder andere snel moe worden, kortademigheid, duizeligheid en snel flauwvallen. Meisjes hebben vaker last van bloedarmoede omdat ze elke maand bloed verliezen tijdens de menstruatie.

Witte bloedcellen

Witte bloedcellen hebben wel een celkern. Hun functie is het bestrijden van ziekteverwekkers. Ze worden geproduceerd in het beenmerg, de binnenste gedeelte van de botten. Witte bloedcellen hebben geen vaste vorm, waardoor ze makkelijk door kleine openingen in bloedvaten kunnen gaan. Ze kunnen ziekteverwekkers insluiten en zo doden. Etter en pus bij een wond bestaan uit dode witte bloedcellen en gedode ziekteverwekkers.

Leukemie

Leukemie is een type kanker waarbij het beenmerg veel onrijpe witte bloedcellen aanmaakt. Deze onrijpe witte bloedcellen zijn niet effectief in het bestrijden van ziekteverwekkers, waardoor mensen met leukemie vatbaar zijn voor ziektes.

Bloedplaatjes

Bloedplaatjes zijn geen cellen, maar delen van uiteengevallen cellen. Ze hebben geen celkern. De functie van bloedplaatjes is de bloedstolling. Bloedstolling zorgt ervoor dat het bloeden buiten een bloedvat stopt.