Wat zijn tastknopjes en welke soorten eigenschappen van een object kun je ermee waarnemen?
Leerdoelen
•Je kunt verschillende soorten zintuigen benoemen.
•Je kunt in plaatjes aangeven waar deze zintuigen voorkomen.
•Je kunt benoemen welke adequate prikkels horen bij deze zintuigen.
Waarnemen in de huid
In onze huid vinden we allerlei soorten zintuigen, die ons helpen om de wereld om ons heen waar te nemen. Allereerst zijn er de tastknopjes. Met deze zintuigen kun je voelen of iets hard, zacht, glad of ruw is.
Ook zijn er drukzintuigen te vinden in je huid, die je gevoelig maken voor druk. Met deze zintuigen kun je waarnemen hoe hard je bijvoorbeeld een stuur van een fiets vastpakt, of juist heel zachtjes een hamster in je hand houdt.
Daarnaast vinden we in de huid warmte- en koudezintuigen, waarmee je temperatuurverschillen kunt waarnemen. Tot slot bevinden zich in de diepere lagen van de huid de pijnpunten, die ons pijn laten voelen.
Waarnemen in de neus
Wanneer we naar waarneming in de neus kijken, komen we het reukzintuig tegen. De adequate prikkels voor dit zintuig zijn geuren, oftewel geurprikkels. Dit reukzintuig bevindt zich, samen met het neusslijmvlies, bovenin de neusholte. Wanneer geurprikkels deze zintuigcellen bereiken, ontstaan er impulsen die door onze hersenen worden verwerkt, zodat we geuren kunnen waarnemen.
Waarnemen op de tong
Op onze tong bevinden zich de smaakzintuigen, die je in de groefjes van je tong kunt vinden. Deze zintuigen maken het mogelijk voor ons om verschillende smaken te proeven. De adequate prikkels voor deze zintuigen zijn smaken. Op de afbeelding van een tong kun je de vijf basissmaken zien die we kunnen proeven: bitter, zuur, umami (hartig), zout, en zoet. Alles wat je proeft, doe je eigenlijk altijd in combinatie met je reukzintuig, want geur speelt een hele belangrijke rol in hoe we smaak ervaren.
Zintuigen, of het nu smaakzintuigen, reukzintuigen, warmte- en koudezintuigen, pijnpunten, drukknopjes, of tastknopjes zijn, zijn allemaal gevoelig voor prikkels. Voorbeelden van prikkels zijn zaken als licht, geur, geluid, en smaak. Elke zintuig is vaak gespecialiseerd in het waarnemen van één type prikkel, en onder invloed van deze prikkel ontstaan er impulsen.
