Gekoppelde genen

Gekoppelde genen

Wil je betere cijfers halen?
  • Extra uitleg en oefenen voor elk boek op school
  • Stel vragen en krijg direct antwoord
  • Video's, samenvattingen, oefenen, AI-tutor, woordjes leren en examentraining
Samenvatting

In deze samenvatting bespreken we het concept van gekoppelde overerving en hoe dit leidt tot minder variatie in nakomelingen. We kijken ook naar het opstellen van kruisingsschema's en de gevolgen van gekoppelde overerving, met een speciaal accent op het fenomeen van rashonden en hun levensduur.

Wat is gekoppelde overerving?

Gekoppelde overerving vindt plaats wanneer genen die de eigenschappen van een organisme bepalen, op hetzelfde chromosoom liggen. Dit betekent dat als een organisme een bepaald gen erft, het automatisch ook het gekoppelde gen zal erven.

Onafhankelijke versus gekoppelde overerving

Bij onafhankelijke overerving bevinden de genen zich op verschillende chromosomen. Dit biedt meer mogelijkheden voor variatie in de nakomelingen. Bijvoorbeeld:

Driehoekige genen erven los van de ronde genen over.

Bij gekoppelde overerving zijn de genen aan elkaar gekoppeld en kunnen ze niet onafhankelijk van elkaar worden overgeërfd. Dit leidt tot minder variatie. Bijvoorbeeld:

Als het rode driehoekje gekoppeld is aan het groene rondje, dan zullen deze twee altijd samen worden overgeërfd.

Overzicht van onafhankelijke en gekoppelde overerving.
Overzicht van onafhankelijke en gekoppelde overerving.

Het opstellen van een kruisingsschema

Laten we een voorbeeld bekijken om te zien hoe dit werkt. Stel je voor dat we twee heterozygote fruitvliegen hebben:

Zowel het mannetje als vrouwtje hebben een grijze huid (D) en hebben normale vleugels (E).

Beiden zijn heterozygoot, dus hun genotype is:

Vrouwtje: D/d E/e

Mannetje: D/d E/e

In dit geval zijn de genen voor kleur en vleugelvorming aan elkaar gekoppeld. De sperma- en eicellen van de ouders zijn als volgt:

DE & de bij zowel eicellen als de spermacellen

Het kruisingsschema ziet er als volgt uit:

Het kruisingsschema bij bovenstaande kruising. In het blauw omringd is het enige genotype dat een verschil in fenotype t.o.v. de ouders zal geven.
Het kruisingsschema bij bovenstaande kruising. In het blauw omringd is het enige genotype dat een verschil in fenotype t.o.v. de ouders zal geven.

Je ziet in het kruisingsschema dat de kans dat een nakomeling de genotypes d/d en e/e heeft, 25% is.

Verberg docent
Afspelen
Geluid uitzetten
Afspeelsnelheid
00:00 / 07:05
Ondertiteling/CC
Instellingen
Volledig scherm
Oefenen
Gatenkaas

Waar of niet waar?

Vul in of de volgende stellingen over gekoppelde overerving waar of niet waar zijn.

Als twee genen op hetzelfde chromosoom zitten, erven ze meestal samen over. Waar/Niet waar:
De dominante allelen zitten op hetzelfde chromosoom en de recessieve allelen zitten op hetzelfde chromosoom. Waar/Niet waar:
Als genen gekoppeld overerven leidt dit tot meer variatie. Waar/Niet waar:
Bekijk ook

Gekoppelde genen: uitleg, samenvatting en oefenen

Krijg de beste uitleg over gekoppelde genen, gekoppelde overerving, kruisingsschema en onafhankelijke overerving. Op deze pagina vind je:

  • Uitleg: stap-voor-stap uitleg over de theorie, voorbeelden, tips en veelgemaakte fouten.
  • Een samenvatting: leerdoelen, kernbegrippen, stappen en voorbeelden over Gekoppelde genen.
  • Oefenen: meerkeuze & open vragen met feedback, passend bij HAVO 4 - 5 en VWO 4 - 6.

Ondersteund door Ainstein, onze AI-hulp die je vragen stap voor stap beantwoordt.

4,8

Voeg je bij ruim 80.000 leerlingen die al leren met JoJoschool

Helemaal compleet!

Alle informatie die ik voor mijn toetsen moet kennen is aanwezig, de powerpoints zijn duidelijk en makkelijk te begrijpen. De opdrachten passen altijd goed bij het onderwerp en ondersteunen goed bij het leren. JoJoschool is erg overzichtelijk voor mij!

Heel overzichtelijk

Ik gebruik het nu voor Biologie, het werkt ontzettend goed, het is heel overzichtelijk en alles wordt behandeld. Hoog rendement haal ik met leren, geen langdradige verhalen, maar ook niet te moeilijk. Het houdt ook automatisch bij hoe ver je bent.

Beter dan YouTube

Het is voor mij een erg goede manier om de leerstof voor toetsen te begrijpen. De video’s zijn een stuk duidelijker en beter dan de meeste video’s op YouTube.

Waarom kies je voor JoJoschool?

Hoger scoren

86% van onze leerlingen zegt hoger te scoren.

Betaalbaar en beter

Een alternatief op dure bijles, altijd uitgelegd door bevoegde docenten.

Sneller begrijpen

83% van onze leerlingen zegt onderwerpen sneller te begrijpen.

Ontdek JoJoschool 🎁

Met ons overzichtelijke platform vol met lessen en handige tools heb je alles voor school binnen handbereik. Maak je account aan en ervaar het zelf!

“Door JoJoschool kan ik makkelijker en beter leren” - Anne, 3 havo