Vraag 13
Verberg docent
Afspelen
Geluid uitzetten
Afspeelsnelheid
00:00 / 15:56
Ondertiteling/CC
Instellingen
Volledig scherm
Met opgeheven hoofd je examens in
  • Oefen de examens van de afgelopen 8 jaar, met uitleg van docenten bij elke vraag
  • Extra uitleg en oefenen bij elk onderwerp uit je examen
  • Loop je vast? Ainstein, je AI-tutor, kijkt met je mee en helpt je verder
2 punten
Open vraag
Om haantjes te verkrijgen die onvruchtbare dochters krijgen, probeerden de onderzoekers in PGC's het DDX4-gen uit te schakelen. Het DDX4-gen codeert voor een eiwit dat noodzakelijk is voor de ontwikkeling van PGC's tot geslachtscellen.Het DDX4-gen ligt op het Z-chromosoom. Het Z-chromosoom is een van de twee geslachtschromosomen bij vogels. Vrouwtjes hebben een Z-chromosoom en een W-chromosoom. Mannetjes hebben twee Z-chromosomen.Vrouwtjes waarbij het DDX4-gen is uitgeschakeld, zijn onvruchtbaar.Mannetjes waarbij slechts één allel is uitgeschakeld, zijn nog wel vruchtbaar.De onderzoekers bouwden met behulp van TALEN-eiwitten in het DDX4 gen een genconstruct in. Het genconstruct (afbeelding 3) codeert voor twee eiwitten: voor het groen fluorescerende eiwit GFP en voor een eiwit dat resistentie geeft tegen de gifstof puromycine (Pu). Het construct eindigt met een sequentie (PA) waardoor de transcriptie stopt.In afbeelding 4 zijn het normale DDX4-gen en het gemodificeerde DDX4 gen schematisch weergegeven, met daarin de exons aangegeven als blokjes (E1, E2 enzovoorts).

In afbeelding 5 zijn de stappen weergegeven die de onderzoekers uitvoerden om onvruchtbare hennen te verkrijgen.

afbeelding 5
afbeelding 5
stap 1:
isolatie van PGC's uit het bloed van embryo's in een vroeg stadium
stap 2:
inbrengen van het genconstruct in het DDX4-gen van de PGC's met behulp van TALEN-eiwitten
stap 3:
selectie en vermeerdering van transgene PGC's door middel van een voedingsmedium
stap 4:
injectie van transgene heterozygote PGC's in de bloedsomloop van embryo's
stap 5:
kruising van de uitgekomen haantjes met een niet gemodificeerde hen
stap 6:
screening van de nakomelingen op de expressie van het GFP-gen

De transgene hennetjes die ontstonden uit de kruising (afbeelding 5, stap 6) bleken geen eicellen te ontwikkelen en zijn dus onvruchtbaar.

Hiermee werd aangetoond dat de methode werkt.

De transgene haantjes die ontstonden uit deze kruising, kunnen worden gekruist met een wild-type hen om een volgende generatie onvruchtbare hennetjes te produceren.

•Maak van deze laatste kruising een kruisingstabel. Gebruik daarbij Z- voor het Z-chromosoom met het normale DDX4-gen, en Z+ voor het Z-chromosoom met het gemodificeerde DDX4-gen.

•Omcirkel in de tabel het genotype van de onvruchtbare hennetjes.

Oefen vraag

Bijbehorende onderwerpen

Op deze pagina behandelen we vraag 13 van het centraal examen biologie vwo 2023 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van De kip als draagmoeder, en is 2 punten waard.

Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.

Daarnaast kun je:

  • Oude antwoorden terugzien
  • Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
  • De uitlegvideo van docent Edzard bekijken (video spoelt automatisch door naar het juiste moment)
  • Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden

De onderwerpen bij deze vraag zijn:

  • X-chromosomale overerving