Edzard Borneman
De zwarte mamba (Dendroaspis polylepis, afbeelding 1) is de giftigste slang van Afrika. Met een snelle beet injecteert zij een gifcocktail die een mens binnen 20 minuten kan doden.
Als je wordt gebeten door de zwarte mamba, moet je zo snel mogelijk een antiserum toegediend krijgen. Antiserum wordt verkregen uit dieren, vaak paarden, die geïmmuniseerd zijn door een injectie met het slangengif. Nadat je antiserum toegediend hebt gekregen, kan echter een allergische reactie ontstaan.
Om hevige pijn te onderdrukken wordt in het ziekenhuis soms morfine toegediend, maar morfine heeft een aantal vervelende bijwerkingen. In slangengif van de zwarte mamba vond de Franse onderzoeksgroep een alternatief voor morfine. Het slangengifeiwit mambalgine blijkt pijn bij muizen te onderdrukken, zonder zichtbare bijwerkingen.
De onderzoekers bestudeerden de werking van dit mambalgine in een experiment met muizen. De muizen werden in drie groepen verdeeld die alle een injectie in de hersenvloeistof kregen:
•Groep 1 kreeg een oplossing met 31 nanomol morfine.
•Groep 2 kreeg een oplossing met 0,34 nanomol mambalgine.
•Groep 3 kreeg een controlevloeistof ingespoten.
Na de injectie werd op verschillende tijdstippen aan de staart van de muizen een pijnprikkel toegediend. Vervolgens werd genoteerd hoe snel de muizen daarop reageerden door hun staart terug te trekken.
De resultaten van deze proef zijn weergegeven in afbeelding 4.
Bij de muizen is op twee tijdstippen vóór het toedienen van een injectie de terugtrekreactie van de staart genoteerd.
Over deze twee extra metingen worden drie beweringen gedaan:
1.Daarmee kun je controleren of het injecteren zelf een verandering in de terugtrekreactie geeft.
2.Daarmee kun je controleren of de toegediende prikkel een meetbaar effect heeft.
3.Daarmee kun je bepalen wat de (gemiddelde) 'basissnelheid' is van de terugtrekreacties.
Zet de drie nummers onder elkaar op je antwoordblad en noteer erachter of de bewering wel of niet een doel kan zijn van de extra metingen.
Op deze pagina behandelen we vraag 12 van het centraal examen biologie vwo 2019 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van Mambagif als pijnstiller, en is 2 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
