Oefen de examens van de afgelopen 8 jaar, met uitleg van docenten bij elke vraag
Extra uitleg en oefenen bij elk onderwerp uit je examen
Loop je vast? Ainstein, je AI-tutor, kijkt met je mee en helpt je verder
Simons ouders hebben een veehouderij met bijna tweehonderd koeien. Afgelopen zomer was Simon bijna verongelukt doordat hij bedwelmd raakte door de mestgassen uit de mestkelder.
De poep en urine van de koeien valt via speciale spleten in de stalvloer in de mestkelder. In deze spleten zitten kleppen waardoor gassen zoals ammoniak nauwelijks vanuit de mestkelder in de stal kunnen komen. Doordat mestgassen zo ook minder in het milieu terecht kunnen komen, heet dit een emissie-arme vloer (afbeelding 1).
afbeelding 1
1 punt
Enkele keuze
In de mestkelders wordt door micro-organismen - zoals bacteriën en gisten - een deel van de organische stoffen uit de mest afgebroken. Hierbij ontstaan gassen. Op de mest kan een korst ontstaan waaronder de gassen zich ophopen.
Om korstvorming tegen te gaan moet Simon de mest regelmatig mixen (afbeelding 2). Hij raakte bedwelmd toen daarbij mestgassen via het open achterraam zijn trekker binnenkwamen.
afbeelding 2
In tabel 1 zijn de eigenschappen van mestgassen weergegeven en het gevaar dat deze opleveren.
tabel 1
naam
eigenschappen
gevaar
koolstofdioxide(\mathrm{CO}_{2})
zwaarder dan lucht, reukloos
verstikking
methaan(\mathrm{CH}_{4})
lichter dan lucht, reukloos
brand, explosie
ammoniak(\mathrm{NH}_{3})
lichter dan lucht, sterk ruikend
brand
waterstofsulfide(\mathrm{H}_2\mathrm{S})
zwaarder dan lucht, sterk ruikend
vergiftiging
blauwzuurgas(\mathrm{HCN})
zwaarder dan lucht, sterk ruikend
vergiftiging
In de mestkelder kunnen de omstandigheden zuurstofarm of zuurstofrijk zijn. Deze omstandigheden beïnvloeden de dissimilatie door bacteriën en gisten, en beïnvloeden daarmee dus ook welke gassen hierbij ontstaan.
Ontstaat koolstofdioxide bij zuurstofarme omstandigheden, bij zuurstofrijke omstandigheden of bij beide?
Op deze pagina behandelen we vraag 31 van het centraal examen biologie havo 2023 – tijdvak 2. Deze vraag is onderdeel van Het gevaar van mestgassen, en is 1 punt waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
Oude antwoorden terugzien
Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden
