Edzard Borneman
De vader van Sem heeft last van nierstenen. Daarom zoekt Sem naar informatie over het voorkómen en behandelen ervan. Hierbij komt hij een artikel tegen van Amerikaanse wetenschappers die onderzochten of een ritje in de achtbaan helpt om nierstenen uit te plassen.
Nierstenen (afbeelding 1) ontstaan wanneer calciumzouten in de urine slecht oplossen en vervolgens kristallen vormen die steeds groter worden.
Kleine nierstenen worden gewoon uitgeplast, maar grotere kunnen vast blijven zitten.
In tabel 1 staan de resultaten van het experiment. Aangegeven is hoeveel van het aantal geteste nierstenen na een rit in de achtbaan in het opvangreservoir terecht zijn gekomen ('uitgeplast'). Er zijn verschillende formaten nierstenen getest.
tabel 1
aantal uitgeplaste / aantal geteste | ||||
|---|---|---|---|---|
positie van de geteste nierstenen | grootte van de nierstenen | |||
\mathbf{5}\;\mathbf{mm}^{\mathbf{3}}\mathbf{5}\mathbf{mm}^{\mathbf{3}}\mathbf{5}\mathbf{mm}^{\mathbf{3}}$\mathbf{5} \mathbf{m m}^{\mathbf{3}} | \mathbf{14}\;\mathbf{mm}^{\mathbf{3}}\mathbf{14}\mathbf{mm}^{\mathbf{3}}\mathbf{14}\mathbf{mm}^{\mathbf{3}}$\mathbf{1 4} \mathbf{m m}^{\mathbf{3}} | \mathbf{65}\;\mathbf{mm}^{\mathbf{3}}\mathbf{65}\mathbf{mm}^{\mathbf{3}}\mathbf{65}\mathbf{mm}^{\mathbf{3}}$\mathbf{6 5} \mathbf{m m}^{\mathbf{3}} | totaal | |
hoog | $4 / 5 | $4 / 5 | $6 / 11 | $67 \% |
midden | $3 / 7 | $2 / 6 | $1 / 2 | $40 \% |
laag | $2 / 8 | $2 / 9 | $3 / 7 | $29 \% |
totaal | $45 \% | $40 \% | $50 \% | $45 \% |
Over de resultaten van het onderzoek worden de volgende uitspraken gedaan:
1.Hoe groter een niersteen, hoe kleiner de kans dat hij wordt uitgeplast.
2.Hoe hoger een niersteen zich bevindt, hoe groter de kans dat hij wordt uitgeplast.
Welke uitspraak is juist?
Op deze pagina behandelen we vraag 48 van het centraal examen biologie havo 2023 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van Nierstenen in de bocht, en is 2 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
De onderwerpen bij deze vraag zijn:
