Leerdoelen
•Je kunt het verschil tussen voorcalculatorische (toegestane) grootheden en nacalculatorische (gerealiseerde) grootheden uitleggen
•Je kunt het verschil tussen het voorcalculatorische en het gerealiseerde resultaat berekenen en uitleggen door middel van een verschillenanalyse
•Je kunt de verschillenanalyse opstellen op basis van verkoopresultaat en budgetresultaat (prijsresultaat, efficiencyresultaat en bezettingsresultaat)
Kostprijsberekening
De kostprijs is de som van verschillende kostencomponenten:
•Loonkosten: het aantal gewerkte uren vermenigvuldigd met het uurloon.
•Materiaalkosten: de hoeveelheid grondstoffen die per product wordt verbruikt, vermenigvuldigd met de prijs per kilo.
•Constante kosten: deze kosten worden verdeeld over de normale productie, wat betekent dat je de totale constante kosten deelt door de verwachte productie.
Bijvoorbeeld, stel dat we verwachten 3.892 producten te maken met de volgende gegevens:
1.Grondstofprijs: € 4 per kilo
2.Benodigd gewicht per product: 1,4 kilo
3.Uurloon: € 6
4.Aantal gewerkte uren per product: 3 uur
5.Constante kosten: € 26.000
6.Normale productie: 4.000
Hieruit berekenen we de kostprijs:
Loonkosten:
Materiaalkosten:
Constante kosten per product:
Totale kostprijs:
Wat is voorcalculatie?
Voorcalculatie is het proces waarbij een bedrijf inschat hoeveel kosten het zal maken en hoeveel opbrengsten het zal genereren in de toekomst. Dit gebeurt vaak aan de hand van aannames over productievolumes en kosten per eenheid.
Bedrijfsresultaat van de voorcalculatie berekenen
Op basis van de verwachte kostprijs kunnen we het verwachte bedrijfsresultaat berekenen.
Het bedrijfsresultaat van de voorcalculatie bestaat uit het verkoopresultaat en uit het bezettingsresultaat.
•
Stel dat de verwachte verkoopprijs € 50 is.
Het kan zijn dat de productie lager is dan verwacht. In dat geval moet je het bezettingsresultaat corrigeren.
•Bezettingsresultaat =
Op basis van de eerdere gegevens, zou het bezettingsresultaat als volgt worden berekend:
Bij bezettingsresultaat staat de N voor negatief en de P voor positief.
•Het bedrijfsresultaat wordt dan als volgt:
Wat is nacalculatie?
Nacalculatie is het evalueren van de werkelijke resultaten na een productieperiode. Hierbij kijken we of de werkelijke productie, kosten en verkoopprijs overeenkomen met de vooraf gemaakte calculaties.
In de nacalculatie wordt weer een bedrijfsresultaat berekend, alleen nu op basis van de werkelijke gegevens. Het bedrijfsresultaat van de nacalculatie bestaat uit meer componenten.
Verkoopresultaat in nacalculatie
Bij nacalculatie gebruiken we de werkelijke afzet en de eventuele veranderingen in prijs.
Budgetresultaat in nacalculatie
Het budgetresultaat is de som van het prijsresultaat, efficiencyresultaat en bezettingsresultaat. Hier is het belangrijk dat je met de werkelijke getallen werkt om een accurate analyse van de winst te maken.
Het prijs- en efficiencyresultaat gebruik je voor zowel grondstoffen als arbeid. De formules blijven hetzelfde.
Bezettingsresultaat =
Voorbeeld
Uit het eerdere voorbeeld volgt dat de verkoopprijs € 50 is en de kostprijs € 30,10 is. Verdere benodigde gegevens staan in onderstaande tabel.
Verkoopresultaat:
Voor grondstoffen geldt:
Prijsresultaat:
Efficiëntie resultaat:
Voor arbeid geldt:
Prijsresultaat:
*De 5,99 is afgerond
Efficiëntie resultaat:
Bezettingsresultaat:
Budgetresultaat:
Om het budgetresultaat te berekenen, had je ook de toegestane kosten kunnen verminderen met de werkelijke kosten:
want totaal toegestane kosten:
en totaal van alle werkelijke kosten:
Het bedrijfsresultaat is dan:
