Leerdoelen
•Je kunt uitleggen welke financieringsmogelijkheden er zijn
•Je kunt uitleggen wat de voor- en nadelen zijn van de verschillende financieringsmogelijkheden
•Je kunt de rol van de vermogensmarkt uitleggen
•Je kunt uitleggen hoe obligaties werken
Soorten financiering
Er zijn twee hoofdcategorieën van financieringsmogelijkheden: eigen vermogen en vreemd vermogen.
Eigen vermogen
Eigen vermogen is het geld dat een bedrijf kan verkrijgen zonder terugbetaling aan een externe partij. Enkele manieren om eigen vermogen te verkrijgen zijn:
•Privégeld (eigen inbreng): eigenaren kunnen hun persoonlijke spaargeld investeren in hun bedrijf.
•Crowdfunding: via platforms kunnen bedrijven geld ophalen van een grote groep mensen die elk een klein bedrag bijdragen.
•Aandelenuitgifte: bedrijven zoals BV's (Besloten Vennootschappen) en NV's (Naamloze Vennootschappen) kunnen aandelen uitgeven, waardoor investeerders mede-eigenaar worden van het bedrijf.
Vreemd vermogen
Vreemd vermogen is geld dat geleend is en terugbetaald moet worden. Dit kan verder onderverdeeld worden in:
Lang vreemd vermogen
•Hypothecaire lening: lening met onroerend goed als onderpand.
•Obligatielening: geld dat door bedrijven of overheden wordt geleend in de vorm van obligaties.
•Onderhandse lening: een lening tussen twee partijen zonder tussenkomst van een financiële instelling.
Kort vreemd vermogen
•Rekening courant krediet: rood staan
•Leverancierskrediet: een kortlopende lening waarbij een leverancier goederen of diensten levert en de afnemer later betaalt.
•Afnemerskrediet: geld dat een onderneming ontvangt van klanten voordat goederen of diensten worden geleverd.
Voor- en nadelen van eigen en vreemd vermogen
Eigen vermogen
Voordelen:
•Geen aflossing of rente: wanneer je eigen vermogen aanwendt, heb je geen terugbetalingen of renteverplichtingen.
•Goed voor de solvabiliteit: hoe meer eigen vermogen, hoe beter de verhouding tussen eigen en vreemd vermogen, wat de financieringsmogelijkheden vergroot.
•Lage transactiekosten: het inbrengen van privégeld kost doorgaans weinig tijd en geld.
Nadelen:
•Zeggenschap verliezen: deelname van andere investeerders kan leiden tot het verliezen van invloed op je eigen bedrijf.
•Winstuitkering: mede-eigenaren kunnen recht hebben op een deel van de winst.
Vreemd vermogen
Voordelen:
•Geen stemrecht: bij het aantrekken van vreemd vermogen verliezen ondernemingen geen zeggenschap.
•Minder transactiekosten: vergeleken met de emissie van aandelen brengt het afsluiten van een lening minder transactiekosten met zich mee.
•Fiscale voordelen: rente op vreemd vermogen kan vaak als kostprijs worden afgetrokken, wat de winst dempt en dus belastingvoordelen oplevert.
Nadelen:
•Slechte solvabiliteit: meer vreemd vermogen kan de oplopende schuldenlast nadelig beïnvloeden waardoor het in de toekomst lastiger kan zijn om geld aan te trekken.
•Renteverplichtingen: bedrijven zijn verplicht om rente te betalen op de geleende bedragen.
De vermogensmarkt
Vragers en aanbieders
De vermogensmarkt speelt een cruciale rol in het aantrekken van financiering voor bedrijven en particuliere huishoudens. Er zijn aanbieders en vragers van geld:
•Vragers: gezinnen die krediet nodig hebben, bedrijven met financieringsbehoeften, en overheden en gemeenten die behoefte hebben aan financiering.
•Aanbieders: spaarders (zowel gezinnen als gemeenten), beleggers, beleggingsfondsen, en institutionele beleggers zoals verzekeraars en pensioenfondsen.
Kapitaalmarkt en geldmarkt
•Kapitaalmarkt: bestaat uit financiële instrumenten met een looptijd langer dan een jaar, zoals aandelen en obligaties, onderhandse leningen en hypothecaire leningen.
•Geldmarkt: hier worden kortlopende financieringen verhandeld (minder dan een jaar), zoals rekening-courant, afnemers- en leverancierskredieten.
Onderhandse vermogensmarkt
Kenmerken van de onderhandse vermogensmarkt zijn onder andere:
•Directe onderhandelingen tussen kredietgever en kredietnemer.
•Lagere transactiekosten
•Beperkte verhandelbaarheid van de lening.
•Voorbeeld: hypotheek
Openbare vermogensmarkt
Hier worden financiële middelen zoals aandelen en obligaties aangeboden aan het publiek, wat betekent:
•Toegang voor een breed publiek om te investeren.
•Hogere transactiekosten door betrokkenheid van financiële instellingen bij de uitgifte.
Aandelen
Aandelen zijn onderdeel van het eigen vermogen. Bij aandelen verkoop je een deel van je bedrijf.
Obligaties
Obligaties zijn onderdeel van het vreemd vermogen.
•Obligaties zijn kleine stukjes van een lening die bedrijven of overheden verdelen en die beleggers kunnen aanschaffen.
•Obligaties hebben altijd een afgesproken looptijd en bieden een periodieke rentebetaling (coupon) aan de beleggers.
•Hier zitten ook hogere transactiekosten aan.
•De koers van obligaties hangt af van de marktrente.
•Obligaties hebben een lager risico waardoor de kans op rendement ook kleiner is
Marktrente en couponrente
Een belangrijk aspect van obligaties is het verschil tussen de marktrente en de couponrente.
•Couponrente: dit is de rente die een bedrijf of overheid belooft te betalen aan de obligatiehouders, meestal uitgedrukt als een percentage van de nominale waarde van de obligatie (bijvoorbeeld 2,5%).
•Marktrente: dit is de actuele rente in de economie, die varieert afhankelijk van vraag en aanbod op de vermogensmarkt. Als de marktrente stijgt, worden bestaande obligaties met een lagere couponrente minder aantrekkelijk. Dit leidt ertoe dat sommige obligaties vaak voor minder dan hun nominale waarde worden verhandeld, maar andere voor meer.
Voorbeeld:
Stel dat de nominale waarde van een obligatie € 1000 is en de marktrente 4% is. Zou een couponrente van 3% of een couponrente van 5% interessanter zijn?
In dit geval zou een couponrente van 5% interessanter zijn. Het gevolg is dat de 3% obligatie voor minder dan de nominale waarde (€ 1000) verhandeld zal worden, terwijl de 5% obligatie voor meer dan de nominale waarde verhandeld zal worden.
