Als het gaat over vernieuwing en verbetering van bestaande stadswijken worden verschillende begrippen gebruikt.
Leg uit wat de verschillen tussen stadsvernieuwing (renovatie) en herstructurering zijn.
Stedelijke vernieuwing
Leerdoelen
•Je kunt de problemen van oudere wijken en buurten aanwijzen.
•Je weet hoe deze problemen tot ca. 1990 werden opgelost.
•Je weet hoe deze problemen vandaag de dag worden opgelost.
Problemen met oudere wijken en buurten
Veel oudere wijken hebben problemen die je kunt verdelen in drie categorieën:
Woningen
De woningen zijn vaak goedkoop gebouwd, hebben kleine kamers en zijn vooral bedoeld voor gezinnen. De bouwkwaliteit is laag, wat zorgt voor warmteverlies en geluidsoverlast.
Woonomgeving
De buitenruimte is vaak verwaarloosd: vervuild, beschadigd en onprettig. Ook verdwijnen voorzieningen zoals winkels door gebrek aan klanten.
Bewoners
Er wonen vaak veel mensen met lage inkomens. Dit kan leiden tot meer spanningen en stress, waardoor buurten een slecht imago krijgen.
Oplossingen voor stedelijke problemen
Oplossingen bestaan uit twee soorten aanpak:
Fysieke aanpak
Het verbeteren van woningen en woonomgeving heet stadsvernieuwing. Hierbij renoveer je bestaande woningen door isolatie, dubbelglas en betere indelingen te realiseren.
Sociale aanpak
De combinatie van fysieke verbeteringen met sociale maatregelen heet stedelijke vernieuwing of herstructurering. Hier komen nieuwe bewoners en woningen, vaak met verschillende inkomensgroepen.
Stadsvernieuwing versus Herstructurering
Stadsvernieuwing (tot jaren '90)
Bij stadsvernieuwing verander je het woningtype niet. Bewoners blijven meestal dezelfde inkomenscategorie en de buurt blijft sociaal en fysiek grotendeels hetzelfde. Helaas komen daardoor soms oude problemen weer terug.
Herstructurering (vanaf jaren '90)
Bij herstructurering meng je juist verschillende sociaal-economische groepen door meer koop- en duurdere huurwoningen te bouwen. Nieuwe bewoners brengen nieuwe voorzieningen mee, zoals duurdere winkels en werkplekken.
Gentrification
Als rijkere mensen in een buurt komen wonen, spreek je van gentrification. Dit verbetert vaak de buurt en voorzieningen, maar leidt soms ook tot verdrijving van oorspronkelijke bewoners.
Saneren
Vroeger gebeurde het wel dat hele wijken gesloopt en opnieuw opgebouwd werden (saneren). Dit gebeurt tegenwoordig nauwelijks meer.
Wat gebeurt er met oorspronkelijke bewoners?
Bij renovatie of sloop moeten bewoners vaak tijdelijk of permanent verhuizen. Bewoners krijgen dan voorrang bij het zoeken naar een andere woning. Soms keren bewoners terug nadat hun inkomen verbeterd is door werk of opleiding, maar vaak is dit lastig. Gemiddeld keert slechts 10-30% terug.
