Orkanen en tornado's

Leerdoelen

•Je kunt uitleggen wat een orkaan is en hoe deze ontstaat.

•Je kunt uitleggen wat een tornado is en hoe deze ontstaat.

•Je kunt het verschil tussen orkanen en tornado's uitleggen.

Wat is een orkaan en hoe ontstaat deze?

Een orkaan is een zeer grote en krachtige storm, vaak met een enorme omvang. Deze storm wordt ook wel een hurricane genoemd en ontstaat meestal in tropische gebieden. Het ontstaan van een orkaan gebeurt in verschillende stappen:

1.Warm zeewater: orkanen ontstaan op plaatsen waar het zeewater erg warm is, minimaal 27 graden Celsius. Dit warme water is meestal rond de evenaar te vinden, vooral in de maanden juni tot en met november, de warmste periode van het jaar. De zon schijnt hier langdurig op het water, waardoor er veel water verdampt.

2.Opstijgende waterdamp: het verdampte water, dat we waterdamp noemen, stijgt op in de lucht.

3.Afkoeling en wolkenvorming: hoog in de lucht is de temperatuur veel lager. De waterdamp koelt hierdoor af, condenseert en vormt wolken. Vaak ontstaat hierdoor ook neerslag. Tijdens dit proces komt er veel energie vrij.

4.Ronddraaiende luchtstromen: door de vrijgekomen energie en de hoogte gaan de luchtstromen steeds sneller bewegen. Omdat de aarde ronddraait, beginnen ook deze luchtstromen mee te draaien. Dit creëert een enorme storm met ronddraaiende lucht.

Orkaanvoorspelling en voorzorgsmaatregelen

Een orkaan kan een omvang hebben van wel honderden kilometers. Hierdoor kan hij veel schade aanrichten wanneer hij land bereikt. Zodra een orkaan is ontstaan, verplaatst hij zich met de wind mee, vaak richting het land. Om de route van een orkaan te voorspellen en mensen te beschermen, gebruiken we satellieten. Hiermee proberen we te achterhalen waar de orkaan aan land zal komen, welke steden bedreigd worden en of mensen geëvacueerd moeten worden. Ook kunnen er maatregelen genomen worden om de schade te beperken. Het blijft echter lastig om precies te voorspellen waar een orkaan heengaat, omdat de wind altijd onvoorspelbaar is.

Wat is een tornado en hoe ontstaat deze?

Een tornado is een ander weersverschijnsel, ook wel een windhoos genoemd. Het is een smalle kolk met een zeer sterke draaiende beweging. Tornado's zijn anders dan orkanen en ontstaan op een andere manier:

1.Botsing van warme en koude lucht: een tornado ontstaat wanneer warme en koude luchtmassa's op elkaar botsen. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer warme lucht uit een woestijngebied (bijvoorbeeld rond 30 graden noorderbreedte) botst met koude lucht van de Noordpool.

2.Opstijgende warme lucht: warme lucht is lichter dan koude lucht en stijgt daardoor op.

3.Draaiende beweging: de opstijgende warme lucht kan een draaiende beweging krijgen, in eerste instantie vaak horizontaal.

4.Verticale omzetting: als er in dat gebied winden waaien met verschillende snelheden en richtingen, kan de horizontaal draaiende lucht als het ware rechtop worden gezet. Hierdoor ontstaat een verticale draaiende kolom, die we kennen als een tornado.

Verschillen tussen orkanen en tornado’s

Een tornado heeft meestal een veel kleinere omvang dan een orkaan, maximaal een paar honderd meter breed. Maar laat je niet misleiden door de grootte; een tornado is extreem krachtig en kan enorme schade aanrichten. De lucht draait niet alleen rond, maar heeft ook een sterke zuigende werking. Hierdoor kan een tornado huizen, auto's en eigenlijk alles op zijn pad verwoesten door het naar zich toe te zuigen.

Hoewel zowel orkanen als tornado's verwoestende draaiende stormen zijn, zijn er belangrijke verschillen in hun ontstaan en omvang:

•Wijze van ontstaan:

•Een orkaan ontstaat door opstijgende, vochtige lucht boven warm zeewater.

•Een tornado ontstaat door de botsing van warme en koude luchtmassa's, vaak boven land, waarna de lucht verticaal gaat draaien.

•Omvang:

•Een orkaan heeft een veel grotere omvang, soms wel honderden kilometers in diameter.

•Een tornado is veel kleiner, met een maximale omvang van een paar honderd meter.