Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat cultuur betekent.
•Je kunt uitleggen wat een cultuuruiting is en hier voorbeelden van noemen.
•Je kunt uitleggen wat cultuurverspreiding, cultuurvermenging en amerikanisering betekenen.
Wat is cultuur?
Simpel gezegd is een cultuur de manier waarop groepen mensen samenleven. Je krijgt een cultuur aangeleerd, bijvoorbeeld door je ouders, door de opvoeding die je krijgt en door de taal die je spreekt. Deze cultuur laat zich zien in allerlei cultuuruitingen, zoals gewoontes, gebruiken en tradities die je van huis uit meekrijgt.
Cultuuruitingen
Een cultuur heeft altijd bepaalde cultuuruitingen. Dit zijn zaken waaraan je een cultuur kunt herkennen; dingen die typisch zijn voor die cultuur. Cultuuruitingen kun je verdelen in zichtbare en onzichtbare.
•Zichtbare cultuuruitingen: eten, feestdagen, gebouwen, kleding, kunst, etc.
•Onzichtbare cultuuruitingen: dit zijn de normen en waarden van een cultuur. Waarden zijn zaken die belangrijk zijn in een cultuur, waar mensen dus waarde aan hechten. Normen zijn zaken die bepalen hoe je je hoort te gedragen, zoals belangrijke etiquette.
Wat zijn belangrijke cultuuruitingen?
Twee belangrijke cultuuruitingen zijn taal en godsdienst. Wereldwijd zijn er ontzettend veel talen, tussen de zesduizend en zevenduizend. Ook zijn er zo'n vierduizend tweehonderd verschillende godsdiensten.
•Wereldtalen zijn talen die eigenlijk over de hele wereld worden gebruikt, dus ook buiten hun eigen taalgebied. Voorbeelden van wereldtalen zijn: Arabisch, Engels, Frans, Russisch en Spaans.
•Wereldgodsdiensten: een godsdienst is een georganiseerde geloofsovertuiging, ook wel een religie genoemd. De grootste geloven ter wereld die je het meeste tegenkomt, zijn het jodendom, christendom, hindoeïsme, boeddhisme en de islam.
Wat zijn typisch Nederlandse cultuuruitingen?
Ook de Nederlandse cultuur heeft typische cultuuruitingen waaraan je ons land kunt herkennen.
•Nederlands eten: denk aan drop, kaas, stroopwafels en haring.
•Feestdagen: Sinterklaas is een typische Nederlandse feestdag.
•Kleding: vroeger hadden we typisch Nederlandse klederdracht en klompen.
Cultuurverspreiding
Cultuurverspreiding betekent dat cultuuruitingen zich verspreiden over de wereld, dus richting andere gebieden. Dit heeft verschillende oorzaken:
Oorzaken van cultuurverspreiding
•Vroegere veroveringen: tijdens de koloniale tijd waren er veel veroveringen van overzeese gebieden. Op die manier zijn taal, geloof en andere cultuuruitingen verspreid.
•Handel: handel zorgt voor cultuurverspreiding doordat je in contact komt met mensen uit andere landen.
•Media: denk bijvoorbeeld aan films, series en social media.
•Migratie en toerisme
Een belangrijk element van cultuurverspreiding is dat mensen met elkaar in contact komen. Dit kan dus via handel, vroegere veroveringen of tegenwoordig veel via de media.
Cultuurvermenging
Een gevolg van cultuurverspreiding is dat culturen met elkaar gaan vermengen. Bij cultuurvermenging neemt de ene cultuur bepaalde onderdelen uit een andere cultuur over, die dan worden ingepast in de eigen cultuur. Cultuuruitingen van verschillende culturen worden dan door elkaar gebruikt. Soms kan dit leiden tot cultuurverlies, omdat uitingen uit de eigen cultuur dan niet meer gebruikt worden, omdat die van een andere cultuur zijn overgenomen.
Amerikanisering
Een belangrijke cultuur waarvan we wereldwijd veel cultuuruitingen hebben overgenomen, is de Amerikaanse cultuur. We spreken dan over amerikanisering. Dit betekent dat de Amerikaanse cultuur doordringt tot andere culturen, waardoor we veel elementen uit de Amerikaanse cultuur overnemen in onze eigen cultuur. Belangrijke voorbeelden hiervan zijn films, fastfood, kledingmerken en mobiele telefoons.
Welke cultuuruitingen uit andere culturen komen we tegen in Nederland?
De Amerikaanse cultuur is erg dominant en zie je terug in ons eten, kleding en series. Maar we zien ook veel andere cultuuruitingen uit andere culturen:
•Arabische wereld: veel eten en het geloof de islam, zijn terug te vinden in Nederland.
•Aziatische landen: eten zoals sushi of rijst is oorspronkelijk niet Nederlands, maar hebben wij uit andere culturen overgenomen.
