Wat is magma?
Leerdoelen
•Je kent de opbouw van een vulkaan en kunt bijbehorende begrippen aanwijzen op een figuur.
•Je kunt uitleggen hoe en waar een vulkaan ontstaat.
De opbouw van een vulkaan
Een vulkaan is de plaats waar gesmolten gesteente uit de aardmantel naar boven komt. Dit noemen wij vulkanisme. Onder de aardkorst, waar wij op leven, zit de aardmantel die bestaat uit vloeibaar gesteente, dat we magma noemen.
Weergave vulkaan
1.Magma: het vloeibare gesteente in de aardmantel.
2.Kraterpijp of vulkaanpijp: de doorgang waardoor magma naar boven komt.
3.Krater: de opening van de vulkaan waar magma naar buiten komt.
4.Lava: vloeibaar gesteente dat naar buiten komt als een vulkaan uitbarst. Zodra magma het aardoppervlak bereikt, komt lava vrij. (in de aarde wordt dit magma genoemd).
5.Aswolk: een wolk die voornamelijk bestaat uit vulkanische as, gevormd tijdens een vulkaanuitbarsting. Tijdens een vulkaanuitbarsting komen ook vluchtige stoffen, zoals waterdamp en gassen, vrij.
Vulkanisme en het ontstaan van vulkanen
Een vulkaan kan op verschillende manieren ontstaan. Twee belangrijke situaties zijn:
1.Op de plek waar een oceanische plaat onder een continentale plaat schuift. De oceanische plaat smelt in de aardmantel door de hitte, waardoor het verhitte materiaal naar boven wil gaan. Dit kan leiden tot een vulkaanuitbarsting.
2.Op de plek waar aardplaten uit elkaar schuiven. Er ontstaat ruimte tussen de platen en magma stijgt op om deze ruimte op te vullen, waardoor een vulkaan ontstaat.
Sommige vulkanen veroorzaken explosieve uitbarstingen, waarbij veel as en gassen vrijkomen. Er bestaan verschillende typen vulkanen. Het type vulkaan hangt onder andere af van de samenstelling van het magma en de manier waarop een vulkaan uitbarst.
De Etna: een beroemde Italiaanse vulkaan
De Etna is een bekende Italiaanse vulkaan. De oorzaak van het ontstaan van de Etna is de plaatbeweging tussen de Euraziatische plaat en de Afrikaanse plaat. De oceaanbodem van de Middellandse Zee, ten zuiden van Europa, schuift langzaam onder de Euraziatische plaat, die lichter is vanwege zijn continentale aard. Hierdoor kunnen vulkanen ontstaan, zoals de Etna.
