Leerdoelen
•Je kunt uitleggen waarom Nederland een Nationaal Deltaprogramma nodig heeft.
•Je kunt de drie belangrijkste aandachtspunten van het Nationaal Deltaprogramma benoemen.
Waarom het Nationaal Deltaprogramma?
Nederland is omringd door water. Ons land ligt aan de Noordzee en belangrijke rivieren, zoals de Rijn en de Maas, stromen erdoorheen. Al dit water is natuurlijk fijn, maar het zorgt ook voor een groter risico op overstromingen. Dit risico wordt nog groter door klimaatverandering. Hierdoor stijgt de zeespiegelstijging, komen er vaker extreme regenbuien voor en voeren rivieren meer water af (een hogere piekafvoer). Behalve het risico op te veel water, is het ook belangrijk dat Nederland voldoende schoon, zoet drinkwater heeft. Dit water is essentieel voor iedereen om te drinken en voor gebruik in het huishouden. Om al deze redenen heeft de Nederlandse overheid het Nationaal Deltaprogramma opgericht. Dit is een uitgebreid plan om Nederland veilig en leefbaar te houden op het gebied van water.
De drie pijlers van het Nationaal Deltaprogramma
Het Nationaal Deltaprogramma focust op drie belangrijke aandachtspunten: waterveiligheid, zoetwatervoorziening en ruimtelijke adaptatie.
Waterveiligheid
Een van de belangrijkste doelen van het Nationaal Deltaprogramma is het zorgen voor waterveiligheid. Zoals gezegd, hebben we in Nederland te maken met overstromingsrisico’s vanuit zowel de zee als de rivieren. We moeten onszelf en onze woongebieden hiertegen beschermen.
Maatregelen voor waterveiligheid:
•Dijken en duinen versterken: door deze steviger en hoger te maken, bieden ze betere bescherming tegen hoogwater.
•Sluizen en gemalen verbeteren: deze installaties zijn cruciaal om water weg te pompen uit natte gebieden of om water te reguleren.
•Het landschap aanpassen: dit betekent bijvoorbeeld dat rivieren meer ruimte krijgen om water af te voeren, of dat er veilige plekken worden gecreëerd waar water tijdelijk kan staan.
Zoetwatervoorziening
Zoetwatervoorziening is de tweede pijler. Zoet water is noodzakelijk voor ons drinkwater en voor de landbouw en industrie. Door drogere periodes en toenemende vraag is het essentieel om te zorgen voor voldoende beschikbaarheid.
Maatregelen voor zoetwatervoorziening:
•Verspilling van zoet water tegengaan: dit gebeurt door mensen bewust te maken van watergebruik en door maatregelen te nemen, zodat bijvoorbeeld fabrieken niet te veel zoet water verspillen.
•Zoet water opslaan: in periodes met veel zoet water (bijvoorbeeld na veel regen) wordt dit opgeslagen in bijvoorbeeld het IJsselmeer. Zo is er in droge periodes, wanneer er weinig water beschikbaar is, nog steeds voldoende voorraad.
•Drinkwater maken van brak en zout water: er wordt geëxperimenteerd met technieken om zout uit brak water (water met iets meer zout dan gewoon drinkwater) en zout water (zoals zeewater) te halen. Zo kan er meer zoet water beschikbaar komen.
Ruimtelijke adaptatie
De derde pijler is ruimtelijke adaptatie. Dit houdt in dat we ons landschap aanpassen aan het veranderende klimaat, ook wel klimaatadaptatie genoemd. Dit is belangrijk, omdat extreme weersomstandigheden vaker voorkomen.
Maatregelen voor ruimtelijke adaptatie:
•Rivieren meer ruimte geven: door het smelten van gletsjers en extremere neerslag komt er meer water in de rivieren. Om overstromingen te voorkomen, krijgen rivieren meer ruimte, bijvoorbeeld door het verplaatsen van dijken landinwaarts.
•Water opslaan in nieuwe woonwijken: bij het bouwen van nieuwe wijken wordt er al nagedacht over hoe water bij extreme neerslag snel kan worden opgevangen en opgeslagen (bergen), zodat er geen wateroverlast ontstaat.
•Waterpleinen in steden: dit zijn speciale pleinen, vaak dieper gelegen, die in droge periodes gewoon gebruikt kunnen worden als openbare ruimte. Bij extreme regenval stroomt het water van de omgeving naar het plein toe, waar het tijdelijk wordt opgeslagen. Dit voorkomt wateroverlast in de omliggende straten en wijken. Als het water is weggezakt, kan het plein weer normaal gebruikt worden. Een voorbeeld hiervan is te vinden in Rotterdam.
