Wat is een groeiregio?
Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat groeiregio's en krimpregio's zijn.
•Je kunt de begrippen forensisme en congestie uitleggen.
•Je kunt de begrippen reikwijdte en verzorgingsgebied uitleggen en het verband hiertussen benoemen.
•Je kunt de betekenis van herinrichting, omgevingsplan en bestemmingsplan beschrijven.
Steeds meer mensen in de stad
Misschien is het je wel opgevallen dat er in Nederland steeds meer mensen in steden wonen. Dit proces noemen we verstedelijking of urbanisatie. Het betekent simpelweg dat mensen van het platteland naar de stad verhuizen.
Waarom mensen naar de stad trekken
De reden waarom mensen naar de stad verhuizen, is vaak de nabijheid van werk en voorzieningen. In steden zijn vaak meer banen te vinden en ook meer winkels, scholen, ziekenhuizen en uitgaansgelegenheden.
Groeiregio's
De gebieden waar steden liggen en waar het aantal inwoners groeit, noemen we groeiregio's. Hier zie je dus een toename van het aantal mensen. Dit heeft gevolgen voor de vraag naar woningen, banen en voorzieningen.
Krimpregio's
Tegelijkertijd krimpt de bevolking op het platteland, omdat mensen daar weggaan. Hierdoor wonen er steeds minder mensen. Een gebied waar het aantal inwoners afneemt, noemen we een krimpregio. Hier zie je een lagere bevolkingsdichtheid. Dit kan leiden tot minder voorzieningen, zoals winkels of scholen, die moeten sluiten.
Woon-werkverkeer: forensisme en congestie
Een belangrijke reden om dicht bij de stad te willen wonen, is de afstand tot je werk. Niemand wil graag uren reizen van huis naar werk en weer terug. Het reizen tussen je woning en je werk noemen we forensisme. Als je in de stad woont waar je ook werkt, is je reistijd vaak korter.
Congestie
Als veel mensen tegelijkertijd reizen, bijvoorbeeld tijdens de spits, kan de infrastructuur (zoals wegen) overbelast raken. Dit zorgt voor files en opstoppingen, oftewel congestie. Als meer mensen in de stad wonen waar ze ook werken, is er minder woon-werkverkeer van en naar de stad. Dit kan de congestie verminderen.
Voorzieningen: reikwijdte en verzorgingsgebied
Naast werk zijn ook de voorzieningen belangrijk. Denk aan supermarkten, winkels, scholen, sportclubs, bioscopen, theaters en restaurants. In de stad vind je vaak veel van deze voorzieningen dicht bij elkaar.
Reikwijdte
De afstand die jij als klant bereid bent af te leggen om naar een bepaalde voorziening te gaan, noemen we de reikwijdte. De reikwijdte verschilt per voorziening:
•Kleine reikwijdte: voor dagelijkse voorzieningen zoals een supermarkt of de huisarts wil je waarschijnlijk niet ver reizen. Je wilt dat deze dichtbij zijn.
•Grote reikwijdte: voor voorzieningen die je minder vaak gebruikt, zoals een concertzaal of een specialistisch ziekenhuis, ben je vaak bereid om verder te reizen. Je reist dan bijvoorbeeld naar de andere kant van de stad of zelfs naar een andere stad.
Verzorgingsgebied
Elke voorziening heeft een verzorgingsgebied. Dit is het gebied waar de klanten van die voorziening vandaan komen. Het verzorgingsgebied is direct gekoppeld aan de reikwijdte:
•Een supermarkt met een kleine reikwijdte heeft een klein verzorgingsgebied, vaak alleen de directe wijk.
•Een concertzaal met een grote reikwijdte heeft een veel groter verzorgingsgebied, met klanten die zelfs uit andere steden of delen van het land komen.
Inrichting en herinrichting van steden: omgevingsplan
Om steden goed leefbaar te houden, is een slimme inrichting belangrijk. De gemeente en de overheid zorgen ervoor dat er voldoende woningen, werkplekken en voorzieningen zijn die goed bereikbaar zijn.
Herinrichting
Soms is het nodig om een bestaand gebied opnieuw in te richten. Dit noemen we herinrichting. Een goed voorbeeld hiervan zijn oude fabrieksterreinen. Vroeger lagen veel bedrijven en fabrieken dicht bij stadscentra. Vanaf de jaren tachtig zijn veel van deze bedrijven verhuisd naar bedrijventerreinen aan de rand van de stad, waar meer ruimte was. De oude fabriekspanden kwamen leeg te staan. Door herinrichting krijgen deze panden en terreinen een nieuwe functie, bijvoorbeeld als woningen, kantoren of parken.
Omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan)
Om ervoor te zorgen dat een stad op een logische en fijne manier wordt ingedeeld, maken gemeenten plannen. Voorheen heette dit een bestemmingsplan, maar tegenwoordig noemen we dit een omgevingsplan.
Een omgevingsplan is een plan waarin de gemeente aangeeft hoe een bepaald gebied wordt ingericht. Het geeft aan welke functie een gebied krijgt, oftewel welke bestemming:
•Wonen: hier worden woningen gebouwd.
•Horeca: hier komen restaurants en cafés.
•Groen: dit zijn parken of openbare groenvoorzieningen.
•Bedrijvigheid: hier komen kantoren of bedrijven.
Door middel van omgevingsplannen zorgt de gemeente ervoor dat bijvoorbeeld scholen, supermarkten en sportvelden op handige plekken liggen, zodat alles goed bereikbaar is voor de inwoners. Dit helpt om een prettige en functionele leefomgeving te creëren.
