Nectar - 3 vmbo-k - Hoofdstuk 6 - Mens en milieu

Publiek

Woorden in deze lijst (68)

Origineel

ammoniak: gas dat vrijkomt uit dierlijke mest en verzuring van het milieu veroorzaakt
afval: alle overbodige spullen en materialen die mensen weggooien; de ruimte op aarde die nodig is om afval kwijt te raken bepaalt een deel van de ecologische voetafdruk
antibiotica: medicijnen die ziekteverwekkende bacteriën doden
biobrandstoffen: duurzame brandstoffen die vaak gemaakt worden uit plantaardig materiaal, bijvoorbeeld, brandstof uit algen en afval
biodiesel: autobrandstof die uit planten is gemaakt
biogas: autobrandstof die uit afval is gemaakt
bio-industrie: veeteelt, waarbij grote aantallen dieren in kleine ruimtes en in een zo kort mogelijke tijd worden opgefokt om vlees te leveren, ook wel intensieve veehouderij genoemd
biologisch afbreekbaar: stoffen die door reducenten kunnen worden afgebroken
biologische landbouw: landbouwmethode, waarbij boeren zoveel mogelijk volgens natuurlijke kringlopen en milieu- en diervriendelijk werken
biologische bestrijding: natuurlijke vijanden bestrijden de plaag, bijvoorbeeld lieveheersbeestjes bestrijden bladluizen; biologische bestrijding hoort bij biologische landbouw
broeikaseffect: het warm blijven van de aarde door het vasthouden van warmtestraling door (broeikas)gassen in de lucht zoals koolstofdioxide
compost: mest voor de tuin, gemaakt van gft-afval
dierenwelzijn: het uiten van natuurlijk gedrag van dieren, dankzij goede leefomstandigheden
dierlijke mest: plas en poep van dieren (vee)
duurzaam(heid): nu een fijn en comfortabel leven leiden zonder de toekomst van de volgende generaties in gevaar te brengen; kies bijvoorbeeld voor duurzame producten die langer meegaan
duurzame energie(bronnen): bronnen voor het winnen van energie die ook in toekomst beschikbaar zullen zijn en geen vervuiling veroorzaken; bijvoorbeeld zonne- en windenergie
ecologische voetafdruk: maat om te vergelijken hoeveel hectare aarde bewoners uit verschillende landen gebruiken voor hun voedsel, grondstoffen en energiebronnen en om hun afval kwijt te raken
energie: hebben organismen nodig voor levensprocessen, activiteiten en om warm te blijven. Energie komt vrij bij de verbranding van energierijke voedingsstoffen en fossiele brandstoffen
energielabel: geeft de energiezuinigheid van auto's, apparaten en huizen aan, in vergelijking met andere artikelen van hetzelfde type
fossiele brandstoffen: brandstoffen die gedurende miljoenen jaren zijn ontstaan uit de resten van planten en dieren; bijvoorbeeld: steenkool, aardolie en aardgas
fokken: kruisen van dieren dat leidt tot dieren met gunstiger eigenschappen
fijnstof: heel kleine, in de lucht zwevende deeltjes zoals stof en roet. Inademing van fijn stof kan schadelijk zijn voor je gezondheid
gesloten kringloop: alle verbruikte stoffen worden in een kringloop weer aangevuld
gewasbeschermingsmiddelen: chemische stoffen, die gebruikt worden om plagen te bestrijden
grondstoffen: stoffen die nodig zijn om een product te maken, zoals ijzererts of hout; de hoeveelheid grondstoffen die je van de aarde gebruikt, bepalen een deel van de ecologische voetafdruk
grondwater: al het water dat in de bodem zit
hergebruik: het opnieuw gebruiken van afgedankte kleding, apparaten of meubels
intensieve veehouderij: zie bij bio-industrie
katalysator: wordt gebruikt in de uitlaatsystemen van motoren om er voor te zorgen dat er minder vervuilende gassen zoals stikstofoxiden in de lucht komen
koolstofdioxide (CO2): afvalstof van de verbranding; broeikasgas dat het (versterkte) broeikaseffect veroorzaakt
kringloop van fotosynthese en verbranding: de stoffen die ontstaan bij fotosynthese worden weer gebruikt bij de verbranding; de stoffen die ontstaan bij verbranding worden weer gebruikt bij fotosynthese
kunstmest: witte korrels met mineralen die boeren gebruiken als meststoffen op de akkers
krachtvoer: voer met extra eiwit en mineralen waar het vee snel van groeit
luchtvervuiling: verontreiniging van de lucht door afvalstoffen uit landbouw, huishoudens, verkeer en industrie
mest: poep en plas van landbouwhuisdieren (vee)
mestinjectie: het in de bodem spuiten van mest. Mestinjectie is een maatregel voor boeren, waardoor verzuring van het milieu door ammoniak wordt verminderd
mestoverschot: als er in de veeteelt meer mest geproduceerd wordt dan nodig is om de akkers te bemesten
mineralen: stoffen in de bodem, die planten nodig hebben voor de groei
milieu: de lucht, het water en de bodem om je heen
milieubewust: als je kiest voor dingen die het minst schadelijk zijn voor het milieu
monocultuur: grote akker, waarop één soort gewas wordt verbouwd
overbemesting: er wordt meer mest over het land verspreid dan de planten nodig hebben; dit kan tot milieuproblemen leiden
plaag: als schadelijke organismen (insecten, bacteriën, schimmels, aaltjes en onkruid) de voedingsgewassen aantasten
recycling: de grondstof uit afval terugwinnen en weer gebruiken om nieuw product van te maken, bijvoorbeeld glas, papier en blik
restafval: afval dat overblijft na apart inzamelen van alle andere afvalsoorten
roetfilter: wordt gebruikt in uitlaatsystemen van motoren om schadelijke deeltjes zoals roet (fijn stof) uit de uitlaatgassen te verwijderen
selectief: als een gewasbeschermingsmiddel alleen de plaagorganismen doodt en niet heel veel andere soorten
smog: periode van versterkte luchtvervuiling (dikke nevel); ontstaat vooral op zonnige, windstille dagen
stikstofoxiden: vervuilende gassen in de lucht, die vrijkomen uit de uitlaatgassen van auto's en bij processen in de industrie
uitstoot: het vrijkomen van afvalgassen
veredeling: het verbeteren van de eigenschappen van gewassen door kruisingen of door genetische modificatie
vermesting: door mest op de akkers worden het oppervlaktewater en de bodem rijker aan mineralen. Daardoor gaan snelgroeiende planten andere planten verdringen
versterkt broeikaseffect: er komt steeds meer koolstofdioxide in de lucht; de warmte wordt hierdoor steeds beter vastgehouden, waardoor het steeds warmer wordt op aarde, zie ook bij broeikasgevaar
verzuring: het zuur worden van de bodem door zure neerslag en door ammoniak, dat door bacteriën wordt omgezet in zuur. De zure stoffen kunnen schadelijk zijn voor planten
voedsel: datgene wat een organisme eet
voedselkringloop: de kringloop van mineralen en andere voedingsstoffen: producenten (planten) -> consumenten (dieren en mensen) -> reducenten (schimmels en bacteriën) -> producenten
vuilstort: plaats waar niet verwerkbaar afval (vuilnis) wordt gestort; een ander woord ervoor is vuilnisbelt
vuilverbrandingsinstallaties: ovens waarin restafval wordt verbrand, nadat de metalen eruit verwijderd zijn
waterbloei: het in grote hoeveelheden voorkomen van kroos of algen in water, waarin te veel meststoffen (mineralen) zitten
windenergie: elektriciteit gemaakt met behulp van windmolens
zonne-energie: elektriciteit gemaakt met behulp van de straling van de zon
zwaveldioxide: vervuilend gas waardoor zure neerslag ontstaat
zwerfafval: afval dat op straat of in de natuur terecht komt
biodiversiteit: het aantal verschillende soorten organismen die op aarde leven
broeikasgassen: gassen die het broeikaseffect versterken; bijvoorbeeld koolstofdioxide en methaangas
flexitariër: iemand die ervoor kiest om een paar dagen per week géén vlees te eten
mestoverschot: als er in de veeteelt meer mest wordt geproduceerd, dan nodig is om de akkers te kunnen bemesten
methaangas: broeikasgas dat ontstaat in de darmen van runderen, schapen en geiten