Veiligheid

Leerdoelen

•Je kent de gevarensymbolen.

•Je weet wat P-zinnen zijn.

•Je weet wat H-zinnen zijn.

•Je kunt van een stof het etiket begrijpen.

Gevarensymbolen herkennen en begrijpen

Het is belangrijk dat je weet welke stoffen gevaarlijk zijn. De gevarensymbolen geven je hier informatie over. Deze kun je in de Binas vinden, maar het is belangrijk om ze uit je hoofd te leren.

Corrosief (bijtend)

Het eerste symbool betekent dat een stof corrosief is, oftewel bijtend. Als deze stof op je huid of op een ander materiaal terechtkomt, kan het daar een gat in veroorzaken. Dit wil je dus absoluut niet op je handen of op de tafel krijgen.

Explosief

Dit symbool betekent dat de stof explosief is. Dit kan dus ontploffen, wat zeer gevaarlijk is. Wees altijd extra voorzichtig als je met een dergelijke stof werkt.

Ontvlambaar

Dit symbool geeft aan dat een stof ontvlambaar is. Het kan makkelijk in brand vliegen, in de fik vliegen of branden.

Brand bevorderend

Dit symbool (een vlam boven een rondje) betekent brand bevorderend. Dit symbool lijkt veel op het symbool voor ontvlambaar, maar er is een belangrijk verschil. Dit wil zeggen dat als er al iets in brand staat, deze stof de brand veel heviger kan maken.

Giftig

Dit symbool betekent dat de stof giftig is en je er zelfs dood aan kunt gaan. Specifieker betekent het dat de stof op de korte termijn direct giftig is voor je lichaam.

Irriterend

Dit symbool betekent dat de stof irriterend is. Het is niet direct giftig of bijtend, maar kan wel ontstekingen, roodheid of uitslag veroorzaken. Je huid kan er bijvoorbeeld van gaan jeuken of pijn doen.

Schadelijk op de lange termijn

Dit symbool betekent dat de stof schadelijk voor je op de lange termijn is. Dit houdt in dat het je lichaam van binnenuit kapot kan aantasten en dat je na verloop van tijd ernstige klachten kunt krijgen als je hiermee in aanraking komt.

Niet mengen met andere stoffen

Wanneer je dit symbool ziet, betekent het dat je deze stof niet mag mengen met andere stoffen. Dit is belangrijk omdat het mengen van bepaalde stoffen gevaarlijke reacties kan veroorzaken.

Het etiket van een stof begrijpen

De gevarensymbolen zijn te vinden op een etiket. Je vindt hier ook de naam van de stof, de gewone en de scheikundige naam, en het bedrijf dat de stof gemaakt heeft. Dit is belangrijk omdat er altijd een bedrijf aansprakelijk moet zijn voor de stof. Naast de symbolen en namen vind je ook altijd H-zinnen en P-zinnen op het etiket.

H-zinnen: Gevaren (Hazard)

De H-zinnen staan voor ‘Hazard-zinnen’, wat 'gevaar' betekent. Hierin staan de mogelijke gevaren van de stof in een zin beschreven. Ze geven je dus meer gedetailleerde informatie over wat er mis kan gaan als je de stof niet veilig gebruikt.

P-zinnen: Voorzorgsmaatregelen (Precaution)

De P-zinnen staan voor ‘Precaution-zinnen’, wat 'voorzorgsmaatregelen' betekent. Deze zinnen vertellen je welke maatregelen je kunt nemen om veilig met de stof te werken en te voorkomen dat er iets misgaat. Voordat je met de stof aan de slag gaat, is het essentieel om deze zinnen goed te lezen.

Concentratie van stoffen

Stoffen kunnen meer of minder gevaarlijk zijn, afhankelijk van de concentratie. De concentratie geeft aan hoeveel van de gevaarlijke stof erin zit. Het is ook een stofeigenschap die je vaak tegenkomt bij oplosbaarheid.

Concentratie zegt hoeveel massa (hoeveel gram) van de schadelijke stof er in een liter oplossing zit.

Rekenvoorbeeld 1: Massa per volume

•Als er 2 gram schadelijke stof in 1 liter oplossing zit, dan is de concentratie 2 gram per liter (2 g/L).

•Als er 50 gram schadelijke stof in 1 liter oplossing zit, dan is de concentratie 50 gram per liter (50 g/L).

Rekenvoorbeeld 2: Concentratie in procenten

De concentratie van een stof kan ook in procenten worden uitgedrukt.

•Stel dat de helft van een stof schadelijk is. Dan is de concentratie 50% schadelijke stof. Op een etiket kan dan staan: "50% is schadelijke stof."