Les over A Problemen

Leerdoelen

•Je kunt uitleggen wat een probleemboek is en welke herkenbare problemen hierin worden behandeld.

•Je kunt het begrip personages definiëren en het verschil tussen hoofdpersonen en bijfiguren uitleggen.

•Je kunt de rol van het perspectief in een verhaal herkennen en toelichten.

Wat zijn probleemboeken?

In de jeugdliteratuur spelen probleemboeken een grote rol. Dit zijn verhalen die draaien om realistische, herkenbare problemen waar jongeren in het dagelijks leven mee te maken kunnen krijgen. Het lezen van deze boeken helpt om meer te begrijpen over moeilijke situaties en hoe personages hiermee omgaan. Veelvoorkomende problemen in deze boeken zijn:

•Relaties en familie: zoals de scheiding van ouders, ruzies thuis of problemen met vrienden.

•Gedrag en verslaving: denk aan alcohol- of drugsgebruik, gameverslaving en groepsdruk.

•School en maatschappij: zoals pesten, geldproblemen, of de gevaren van sociale media en online contacten.

In de praktijk zie je deze thema's terug in bekende jeugdboeken:

•In Messcherp van Catherine Johnson staat groepsdruk en criminaliteit centraal, waarbij de hoofdpersoon moet kiezen tussen zijn vrienden en zijn liefde.

•In #Selfie van Caja Cazemier worden de risico's van online contacten en het liegen over je leeftijd (online grooming) behandeld.

•In Kapot van Carry Slee ervaren een broer en zus de emotionele gevolgen van de ruzies en de scheiding van hun ouders.

Personages in een verhaal

De mensen of wezens die een rol spelen in een boek noemen we personages. Binnen de personages maken we een belangrijk onderscheid tussen de belangrijkste personen en de figuren om hen heen:

•Hoofdpersonen: Dit zijn de belangrijkste personages in het verhaal. Het verhaal draait om hen, hun problemen en de keuzes die zij maken. Vaak maken zij gedurende het verhaal een ontwikkeling door.

•Bijfiguren: Dit zijn de andere personages in het verhaal. Zij ondersteunen de hoofdpersoon of spelen een rol in de gebeurtenissen, maar het verhaal draait niet om hen.

Het perspectief

Het perspectief is de 'bril' waardoor je als lezer de gebeurtenissen in het verhaal bekijkt. Het bepaalt vanuit wie je het verhaal beleeft en hoeveel informatie je krijgt over de gedachten en gevoelens van de personages. In een verhaal kan het perspectief wisselen. Dit zie je bijvoorbeeld in het boek Kapot, waarin het perspectief in het ene deel bij Thijs ligt en in het andere deel bij Julia. Door deze wisseling begrijp je als lezer de gevoelens en beweegredenen van beide personages beter, zelfs als ze ruzie hebben of tegenover elkaar staan.