Les over Woordenschat - Woordbetekenissen vinden

Leerdoelen

•Je kunt verschillende leesstrategieën toepassen om de betekenis van een onbekend woord te achterhalen.

•Je kunt het verschil tussen een letterlijke en een figuurlijke betekenis van een woord uitleggen.

•Je kunt de betekenis van veelvoorkomende uitdrukkingen herkennen en verklaren.

Strategieën voor het vinden van woordbetekenissen

Als je een tekst leest, kom je regelmatig een onbekend woord tegen. Gelukkig zijn er verschillende manieren om de woordbetekenis zelfstandig in de tekst te vinden.

De zes leesstrategieën

Je kunt de betekenis van een woord op de volgende manieren achterhalen:

•Zoek naar een synoniem: Dit is een ander woord in de tekst met dezelfde of vrijwel dezelfde betekenis.

•Zoek naar de omschrijving of betekenis: Soms legt de schrijver in de tekst direct uit wat het woord betekent.

•Zoek naar een voorbeeld: Voorbeelden in de tekst (vaak herkenbaar aan woorden als 'zoals' of 'bijvoorbeeld') maken duidelijk wat er met een woord wordt bedoeld.

•Zoek naar een tegenstelling: Dit is een woord met de tegenovergestelde betekenis. Door te kijken naar wat het tegenovergestelde is, kun je vaak herleiden wat het onbekende woord betekent.

•Kijk naar bekende woorddelen: Soms herken je een deel van het woord. Let hierbij goed op een bekend voorvoegsel (een woorddeel dat vooraan staat) of achtervoegsel (een woorddeel dat achteraan staat).

•Gebruik het woordenboek: Vind je de betekenis niet in de tekst? Zoek het woord dan op in een woordenboek en kies de betekenis die het beste in de context van de zin past.

Letterlijk en figuurlijk taalgebruik

Woorden hebben niet altijd hun gewone, letterlijke betekenis. Soms gebruikt een schrijver een figuurlijke betekenis om iets op een beeldende manier te omschrijven. Je bedoelt dan niet precies wat er letterlijk staat, maar iets anders. De figuurlijke betekenis kun je vaak raden door goed naar de rest van de tekst te kijken, of door deze op te zoeken in het woordenboek.

Uitdrukkingen

Een uitdrukking is een vaste combinatie van woorden met een figuurlijke betekenis. In uitdrukkingen zit altijd een werkwoord. Enkele belangrijke uitdrukkingen en hun betekenissen zijn: