Les over Lezen - Tekst en publiek
Tekstsoorten schrijven
Tekst en publiek: voor wie is een tekst geschreven?
Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat het publiek van een tekst is.
•Je kunt de vier kenmerken noemen waaraan je de doelgroep van een tekst herkent.
•Je kunt aan de hand van een tekst bepalen voor welk publiek deze is geschreven.
Wat is het publiek van een tekst?
Wanneer een schrijver een tekst schrijft, doet hij dit meestal met een specifieke groep lezers in gedachten. Deze doelgroep wordt het publiek genoemd. Het is belangrijk dat de schrijver de tekst goed afstemt op dit publiek, zodat de lezers de tekst begrijpen en interessant vinden. Een doelgroep kan bijvoorbeeld gebaseerd zijn op leeftijd, gender, hobby's of werk. Denk hierbij aan groepen zoals jongeren, kinderen, mannen of volwassenen.
Hoe herken je het publiek van een tekst?
Je kunt aan verschillende kenmerken van een tekst zien voor welk publiek deze is bedoeld. De vier belangrijkste kenmerken zijn:
1. Het onderwerp
Het onderwerp van de tekst bepaalt voor een groot deel wie de tekst gaat lezen. Sommige onderwerpen spreken jongeren aan, terwijl andere onderwerpen juist voor volwassenen interessant zijn. Een tekst over de gaafste achtbanen in Europa is bijvoorbeeld bedoeld voor jongeren, terwijl een tekst over het schilderen van je huis is bedoeld voor volwassenen.
2. Het taalgebruik
Het taalgebruik verklapt veel over de doelgroep. De schrijver past de woorden, de zinsbouw en de toon aan de lezer aan. Bij teksten voor jongeren gebruikt de schrijver vaak moderne, nieuwe woorden en korte zinnen, en wordt de lezer meestal met 'je' of 'jij' aangesproken (tutoyeren). In een tekst voor volwassenen is de toon vaak zakelijker en wordt de lezer vaker met 'u' aangesproken (vousvoyeren).
3. De bron
De bron is de plek of het medium waarin de tekst is gepubliceerd. Elke bron richt zich op een specifiek publiek. Een tekst in het kindertijdschrift Bobo is bijvoorbeeld voor kinderen bedoeld, een tekst in 7Days voor jongeren en een tekst in het tijdschrift LINDA. voor volwassen vrouwen.
4. De lay-out
De lay-out is de opmaak van de tekst. Deze wordt aangepast aan wat de doelgroep aantrekkelijk vindt. In tijdschriften en op websites voor jongeren zie je vaak een opvallende lay-out met veel illustraties, grote koppen, veel kleuren en verschillende lettertypen. Ingewikkelde teksten voor volwassenen zien er daarentegen vaak een stuk rustiger of 'saaier' uit.