Les over F Op leven en dood

Leerdoelen

•Je kunt uitleggen wat de ontwikkeling van een personage in een verhaal inhoudt.

•Je kunt beschrijven hoe ingrijpende gebeurtenissen de ontwikkeling van personages beïnvloeden.

•Je kunt voorbeelden van personage-ontwikkeling herkennen en toelichten aan de hand van literaire teksten.

Wat is de ontwikkeling van een personage?

In de meeste boeken veranderen personages door de dingen die ze meemaken. Deze verandering noem je de ontwikkeling van een personage (of kortweg ontwikkeling). Vooral hoofdfiguren, ook wel round characters genoemd, maken in een verhaal een duidelijke groei of verandering door. Ze leren van hun ervaringen, passen hun gedrag aan of krijgen andere inzichten over zichzelf en de wereld om hen heen.

Ingrijpende gebeurtenissen en verandering

Sommige verhalen gaan over zware onderwerpen, zoals ziekte, de dood of rouw. Dit soort ingrijpende gebeurtenissen dwingt personages vaak tot een snelle en diepgaande ontwikkeling. Ze moeten leren omgaan met heftige emoties zoals angst, boosheid, schuldgevoel en verdriet. Door deze ervaringen verandert hun kijk op het leven en heroverwegen ze wat echt belangrijk voor hen is.

Voorbeelden van personage-ontwikkeling

In deze paragraaf komen twee waargebeurde verhalen aan bod waarin de ontwikkeling van een personage centraal staat:

•Het kankerkampioenschap voor junioren (Edward van de Vendel & Roy Looman): De zestienjarige Max krijgt te horen dat hij lymfeklierkanker heeft. In het begin ervaart hij veel irritatie, angst en verdriet, vooral 's nachts wanneer hij piekert over zijn overlevingskansen. Zijn ontwikkeling uit zich in hoe hij besluit met de ziekte om te gaan: hij kiest ervoor om te vechten en herdefinieert zijn prioriteiten. Waar hij eerst 'rijk worden' het belangrijkste vond in het leven, staat 'gezondheid' nu absoluut op nummer één.

•Alles is weg (Anke Kranendonk & Lieke Kranendonk): De vijftienjarige Fae maakt van dichtbij mee dat haar beste vriend Muis verongelukt. Ze worstelt met een enorm schuldgevoel en herleeft het ongeluk in haar dromen. Na bijna een jaar van diep verdriet en vermijding, maakt ze samen met haar broer Billy een belangrijke stap in haar ontwikkeling. Ze besluiten het verdriet toe te laten en samen te proberen weer iets van het leven te maken, ter ere van Muis.