Les over Taalverzorging - Aan elkaar of los

Leerdoelen

•Je kunt uitleggen wanneer je woorden aan elkaar of los schrijft.

•Je kunt samengestelde werkwoorden die beginnen met een voorzetsel of bijwoord correct spellen.

•Je kunt bepalen wanneer je een koppelteken gebruikt om uitspraakproblemen te voorkomen.

Samenstellingen aan elkaar schrijven

Als twee of meer woorden samen één begrip vormen, schrijf je ze in het Nederlands aan elkaar. Dit noemen we een samenstelling. Door de woorden aan elkaar te schrijven, is het duidelijk dat ze samen één betekenis hebben. Als je ze los van elkaar schrijft, kan de betekenis van de zin veranderen of onduidelijk worden. Hier zijn enkele voorbeelden van samenstellingen die je als één woord schrijft:

•Vliegtuigstoel

•Winterjas

•Dierenvoer

•Scheurkalender

•Wegwerpverpakking

•Tweekamerflat

Werkwoorden aan elkaar schrijven

Ook bepaalde werkwoorden schrijf je aan elkaar. Dit geldt voor werkwoorden die beginnen met korte woordjes zoals op, over, na of terug. Wanneer deze delen samen één werkwoord vormen, schrijf je ze in de hele vorm aan elkaar. Voorbeelden hiervan zijn:

•Ophalen

•Nakijken

•Terugsturen

•Opschrijven

Gebruik van een streepje bij uitspraakproblemen

Soms kan een samenstelling voor verwarring zorgen bij het lezen of uitspreken. Als klinkers achter elkaar staan, kan er een klinkerbotsing ontstaan, waardoor je het woord verkeerd kunt uitspreken. In dat geval gebruik je een koppelteken (een liggend streepje) om de delen van het woord van elkaar te scheiden. Een voorbeeld hiervan is:

•Ski-jack: als je dit aan elkaar schrijft als skijack, is het lastig te lezen en uit te spreken. Het streepje zorgt voor een duidelijke leesbaarheid.