Les over Woordenschat - Wat staat er: overdrijving en ironie
Woordenschat: onbekende woorden en beeldspraak
Hoe kun je overdrijving en ironie in teksten herkennen?
Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat een overdrijving is en hoe schrijvers dit gebruiken.
•Je kunt uitleggen wat ironie is en hoe je dit herkent in een tekst.
•Je kunt het verschil tussen letterlijk en figuurlijk taalgebruik in relatie tot overdrijvingen beschrijven.
Taaltrucjes in teksten
Schrijvers proberen hun teksten vaak afwisselender te maken door verschillende taaltrucjes te gebruiken. Wanneer je deze trucjes herkent, kun je een tekst beter begrijpen en de achterliggende boodschap sneller achterhalen. Twee veelvoorkomende manieren om een tekst levendiger te maken zijn de overdrijving en ironie.
Overdrijving
Bij een overdrijving laat de schrijver iets extra opvallen door het groter, mooier, erger of beter te maken dan het in werkelijkheid is. Een overdrijving is meestal een vorm van figuurlijk taalgebruik. Dit betekent dat de schrijver niet precies bedoelt wat er letterlijk opgeschreven staat.
Voorbeelden van overdrijving
•Het was een doodsaaie film. (De film was erg saai, maar niet letterlijk dodelijk).
•We hebben eeuwen op het station staan wachten. (De reizigers hebben erg lang moeten wachten, maar zeker geen honderden jaren).
Ironie
Bij ironie zegt de schrijver iets op een manier waardoor de lezer meteen weet dat het niet serieus bedoeld is. Vaak schrijft of zegt de auteur dan precies het tegenovergestelde van wat hij of zij eigenlijk bedoelt. In het dagelijks leven en op sociale media gebruiken mensen ook vaak ironische opmerkingen. Om te zorgen dat de ander begrijpt dat een opmerking niet serieus is, wordt er in digitale berichten vaak een emoji achter geplaatst.
Voorbeelden van ironie
•Het nieuwe fietsenhok is echt fantastisch. Er is niet genoeg plaats voor alle fietsen en je stoot je hoofd tegen de bovenste rekken. (Het fietsenhok is in werkelijkheid juist heel onhandig en helemaal niet fantastisch).
•Lekker dan, nu heeft iedereen opeens een pasje nodig om het afval weg te gooien. (De spreker vindt de nieuwe maatregel juist erg vervelend en niet 'lekker').