Les over Kijken en luisteren - Debat

Leerdoelen

•Je kunt uitleggen wat een debat is en hoe dit verloopt.

•Je kunt de rol van de gespreksleider, voorstanders en tegenstanders in een debat beschrijven.

•Je kunt het verschil tussen een standpunt en een argument uitleggen.

•Je kunt kritisch naar een debat kijken en luisteren om je eigen mening te vormen.

•Je kunt verschillende manieren onderscheiden waarop argumenten een standpunt ondersteunen.

Wat is een debat?

Een debat is een gestructureerde woordenstrijd tussen twee partijen over een specifieke stelling. Een stelling is een duidelijke uitspraak waarover de partijen het met elkaar oneens zijn, zoals: Iedereen die vanaf vandaag zijn rijbewijs haalt, mag alleen een elektrische auto kopen. Tijdens het debat zijn er twee partijen actief:

•De voorstanders: deze partij is het eens met de stelling en verdedigt deze.

•De tegenstanders: deze partij is het oneens met de stelling en probeert deze te bestrijden.

Beide partijen proberen de jury of het publiek te overtuigen van hun gelijk door sterke argumenten te gebruiken.

Kijken en luisteren naar een debat

Om een debat goed te kunnen volgen en beoordelen, let je op de volgende onderdelen:

•De gespreksleider: dit is de persoon die het debat in goede banen leidt. Let erop over welke stelling er precies wordt gedebatteerd en wie de voor- en tegenstanders zijn.

•De deelnemers: let op wat hun standpunt is (de mening die zij verdedigen) en welke argumenten zij gebruiken om dit standpunt te onderbouwen. Let er ook op of de deelnemers goed reageren op de argumenten van hun tegenstanders.

•Kritische blik: kijk en luister altijd kritisch naar de argumenten. Bepaal voor jezelf of je het eens bent met de voorstanders of de tegenstanders en bedenk waarom je dat vindt.

Standpunten en argumenten onder de loep

Een standpunt is de mening of bewering die iemand verdedigt. Je herkent een standpunt vaak aan signaalwoorden zoals ik vind of volgens mij. Een argument is de reden of het bewijs dat wordt aangevoerd om aan te tonen dat het standpunt juist is. We maken onderscheid tussen twee soorten argumenten:

•Feitelijke argumenten: deze argumenten zijn gebaseerd op controleerbare feiten en zijn dus waar of onwaar te bewijzen.

•Waarderende argumenten: deze argumenten zijn gebaseerd op een mening, geloof of gevoel en zijn niet direct controleerbaar.

Hoe ondersteunen argumenten een standpunt?

De manier waarop argumenten aan een standpunt worden gekoppeld, kan verschillen. Dit kunnen we schematisch weergeven:

Enkelvoudige ondersteuning

Hierbij wordt het standpunt ondersteund door precies één argument.

Onderschikkende ondersteuning

Soms is een argument zelf niet overtuigend genoeg en heeft het extra ondersteuning nodig. Het argument wordt dan ondersteund door een subargument.

Nevenschikkende ondersteuning

Hierbij worden er meerdere argumenten tegelijkertijd gebruikt om samen één standpunt te ondersteunen.