Les over Taalverzorging - Persoonsvorm: enkelvoud of meervoud?

Leerdoelen

•Je kunt uitleggen hoe de persoonsvorm en het onderwerp in aantal met elkaar overeenstemmen.

•Je kunt de juiste vorm van de persoonsvorm bepalen bij een lang onderwerp met veel woorden.

•Je kunt de juiste vorm van de persoonsvorm toepassen bij onderwerpen die meervoudig lijken maar enkelvoudig zijn.

Overeenstemming tussen onderwerp en persoonsvorm

De persoonsvorm en het onderwerp horen altijd bij elkaar. Dit betekent dat ze hetzelfde getal moeten hebben. Als het onderwerp in het enkelvoud staat, schrijf je de persoonsvorm ook in het enkelvoud. Als het onderwerp in het meervoud staat, moet de persoonsvorm ook in het meervoud staan.

Moeilijkheden bij het bepalen van het getal

Soms is het lastig om te bepalen of een onderwerp enkelvoud of meervoud is. Dit komt vooral voor in de volgende twee situaties:

Het onderwerp bestaat uit veel woorden

Als het onderwerp erg lang is, moet je op zoek gaan naar het belangrijkste woord (de kern) van het onderwerp. Dit woord bepaalt of de persoonsvorm in het enkelvoud of meervoud komt te staan. Bijvoorbeeld: Alle jonge vogels op de waslijn zongen de hele ochtend. In deze zin is 'Alle jonge vogels op de waslijn' het onderwerp. Het belangrijkste woord is vogels (meervoud). Daarom staat de persoonsvorm zongen ook in het meervoud, en past deze zich niet aan aan het enkelvoudige woord 'waslijn'.

Het onderwerp lijkt meervoud, maar is enkelvoud

Sommige woorden duiden een hele groep aan, waardoor ze meervoudig lijken. Grammaticaal gezien zijn deze woorden echter enkelvoudig. Je moet de persoonsvorm dan in het enkelvoud schrijven. Dit geldt bijvoorbeeld voor:

•De kudde: hoewel een kudde uit veel dieren bestaat, is het woord 'kudde' enkelvoud. Voorbeeld: De kudde schapen liep op de dijk.

•De brandweer: dit korps bestaat uit veel brandweerlieden, maar het woord 'brandweer' is enkelvoud. Voorbeeld: De brandweer bluste de brand.

•Iedereen: dit woord verwijst naar een grote groep mensen, maar is grammaticaal altijd enkelvoud. Voorbeeld: Iedereen stond te kijken.