Les over Taalverzorging - Leestekens

Leerdoelen

•Je kunt het nut van leestekens in een tekst uitleggen.

•Je kunt bepalen wanneer je een punt, een vraagteken of een uitroepteken gebruikt.

•Je kunt de drie regels voor het plaatsen van een komma toepassen.

•Je kunt een citaat correct opschrijven met een dubbele punt en aanhalingstekens.

Waarom gebruiken we leestekens?

Leestekens zorgen ervoor dat een tekst makkelijker te lezen is. Als je een leesteken vergeet of verkeerd gebruikt, maak je een spelfout. Het is dus heel belangrijk om de regels voor het gebruik van leestekens goed te kennen.

Punt, vraagteken en uitroepteken

Aan het einde van een zin gebruik je altijd een leesteken om aan te geven wat voor soort zin het is:

•Je gebruikt een punt aan het eind van een gewone, mededelende zin.

•Je gebruikt een vraagteken aan het eind van een vraagzin.

•Je gebruikt een uitroepteken aan het eind van een zin met extra nadruk, zoals bij een bevel of uitroep. Bijvoorbeeld: Houd daarmee op!

Het gebruik van de komma

Een komma brengt rust in een zin en helpt de lezer om de structuur te begrijpen. Je gebruikt een komma in de volgende drie situaties:

•Tussen twee persoonsvormen: Als er twee persoonsvormen (werkwoorden) direct naast elkaar staan in de zin, zet je er een komma tussen. Bijvoorbeeld: Als je de grens over gaat, moet je een paspoort meenemen.

•Voor voegwoorden: Je plaatst een komma voor voegwoorden die zinnen met elkaar verbinden, zoals omdat, terwijl, maar, nadat en want. Let op: je gebruikt nooit een komma voor het voegwoord en. Bijvoorbeeld: Jens gaat naar Zweden, omdat hij aan een toernooi meedoet.

•Tussen delen van een opsomming: Als je een opsomming maakt van verschillende dingen, zet je komma's tussen de delen. Voor het laatste deel van de opsomming gebruik je meestal het woord en in plaats van een komma. Bijvoorbeeld: De Benelux bestaat uit België, Nederland en Luxemburg.

Citeren met een dubbele punt en aanhalingstekens

Als je letterlijk opschrijft wat iemand heeft gezegd, noem je dit citeren. Een citaat moet altijd op een vaste manier worden opgeschreven met een dubbele punt en aanhalingstekens. Het stappenplan voor het correct opschrijven van een citaat is als volgt:

1.Zet voor het citaat een dubbele punt.

2.Zet het citaat tussen aanhalingstekens.

3.Begin het citaat altijd met een hoofdletter.

4.Eindig het citaat binnen de aanhalingstekens met een leesteken, zoals een punt, vraagteken of uitroepteken.

Hier zijn twee voorbeelden van een correct citaat:

•Jelte vroeg: 'Kunt u mij meer informatie geven?'

•Tijdens de gymles gilde Sharon: 'Dat durf ik niet!'