Les over 1 En toen ...

Leerdoelen

•Je kunt uitleggen wat vertelvolgorde is en welke invloed dit heeft op een verhaal.

•Je kunt het verschil tussen een chronologische en een niet-chronologische vertelvolgorde beschrijven.

•Je kunt de begrippen vertelheden en flashback definiëren en uitleggen hoe je een flashback herkent.

•Je kunt verbanden tussen verschillende gebeurtenissen in een verhaal beschrijven.

Vertelvolgorde en chronologie

De gebeurtenissen in een verhaal worden altijd in een bepaalde volgorde aan de lezer gepresenteerd. Dit noem je de vertelvolgorde. Wanneer een auteur ervoor kiest om de gebeurtenissen precies zo te beschrijven als ze in de tijd na elkaar hebben plaatsgevonden, is het verhaal chronologisch verteld. Een auteur kan er echter ook voor kiezen om van deze natuurlijke tijdsvolgorde af te wijken om het verhaal spannender of interessanter te maken.

Het vertelheden en flashbacks

In een verhaal dat niet strikt chronologisch is, speelt de tijd een belangrijke rol. Het 'nu' in het verhaal, oftewel het moment waarin de hoofdlijn van het verhaal zich afspeelt, noem je het vertelheden. Wanneer de auteur dit vertelheden tijdelijk onderbreekt om een gebeurtenis uit het verleden te beschrijven, spreken we van een flashback.

Waarom gebruikt een auteur een flashback?

Een auteur gebruikt flashbacks met specifieke doelen:

•Om de lezer nieuwsgierig te maken naar wat er is gebeurd.

•Om extra achtergrondinformatie te geven over de personages.

•Om meer duidelijkheid te scheppen over de gebeurtenissen in het heden.

Hoe herken je een flashback?

Soms kun je een flashback in een tekst direct herkennen aan de vormgeving of lay-out. Veelvoorkomende aanwijzingen zijn:

•Het gebruik van een witregel om de overgang in tijd te markeren.

•Tekst die plotseling schuingedrukt is weergegeven.

Verbanden tussen gebeurtenissen

Naast de volgorde is het belangrijk om te kijken naar de verbanden tussen gebeurtenissen. Gebeurtenissen in een verhaal staan zelden op zichzelf; ze beïnvloeden elkaar. Een gebeurtenis in het verleden (die bijvoorbeeld via een flashback wordt verteld) kan verklaren waarom een personage in het vertelheden op een bepaalde manier reageert of een specifieke beslissing neemt. Door deze verbanden te analyseren, begrijp je de opbouw en de betekenis van het verhaal beter.