Les over 2 Onderwerp

Leerdoelen

•Je kunt het onderwerp van een tekst of fragment bepalen.

•Je kunt uitleggen wat oriënterend lezen is en dit toepassen.

•Je kunt benoemen hoe je het onderwerp in je eigen teksten duidelijk maakt.

Wat is het onderwerp?

Elke tekst, video of luisterfragment gaat ergens over. Dat noem je het onderwerp. Je kunt het onderwerp vaak in één of een paar woorden samenvatten, zoals 'topsport' of 'sociale media'. Als je vooraf weet wat het onderwerp is, begrijp je de tekst of het fragment veel beter wanneer je deze helemaal gaat lezen of bekijken.

Het onderwerp vinden in een tekst

Om het onderwerp van een tekst te bepalen, is het niet nodig om de tekst van begin tot eind te lezen. Je kunt de tekst oriënterend lezen. Dit is een manier van lezen waarbij je de tekst vluchtig bekijkt om een eerste indruk te krijgen. Je doet dit door naar de volgende onderdelen te kijken:

•De titel van de tekst.

•De afbeeldingen of illustraties die bij de tekst staan.

•De tussenkopjes. Dit zijn de kleine titels die boven specifieke tekstgedeeltes of alinea's staan.

•Woorden die opvallen doordat ze anders gedrukt zijn, bijvoorbeeld vet, schuin, groot of in kleur.

•Woorden die opvallend vaak herhaald worden in de tekst.

Daarnaast lees je de inleiding. Dit is het eerste stukje van de tekst, dat vaak uit één of twee alinea's bestaat en soms vetgedrukt is. In de inleiding wordt het onderwerp meestal al in een paar woorden weggegeven.

Het onderwerp van een kijk- of luisterfragment

Net als geschreven teksten hebben ook televisieprogramma's, video's en podcasts een onderwerp. Je vindt dit onderwerp vaak al direct aan het begin. Om het onderwerp van een kijk- of luisterfragment te bepalen, let je op de titel en luister je heel goed naar de inleiding van het fragment. Let ook hierbij op woorden die vaak worden gebruikt. Stel jezelf tijdens het kijken of luisteren de vraag: waarover gaat dit programma of filmpje precies?

Zelf een duidelijk onderwerp overbrengen

Wanneer je zelf een tekst schrijft of een presentatie maakt, is het belangrijk dat jouw publiek snel begrijpt wat jouw onderwerp is. Je zorgt voor duidelijkheid door de volgende stappen te nemen:

•Bedenk een duidelijke, korte titel die direct aangeeft wat er aan de hand is, hoe iets is gebeurd of waarom iets is gebeurd.

•Noem je onderwerp in de inleiding en laat het in de rest van je verhaal regelmatig terugkomen. Je kunt hiervoor synoniemen of omschrijvingen gebruiken zodat het niet saai wordt.

•Gebruik tussenkopjes om je tekst overzichtelijk in te delen.

•Kies een passende afbeelding die je onderwerp ondersteunt.