Les over 3 Het ruggenmerg

Leerdoelen

•Je kunt de delen van het ruggenmerg noemen met hun functies en kenmerken.

•Je kunt uitleggen hoe het ruggenmerg wordt beschermd in het lichaam.

•Je kunt het verschil tussen de grijze stof en de witte stof in het ruggenmerg beschrijven.

•Je kunt de weg van impulsen door de verschillende zenuwcellen in het ruggenmerg uitleggen.

Het ruggenmerg en de wervelkolom

Het ruggenmerg is een belangrijk onderdeel van het zenuwstelsel dat de zenuwen en de hersenen met elkaar verbindt. Het begint bij de hersenstam en eindigt boven het heiligbeen onderaan de rug. Het ruggenmerg ligt goed beschermd in het wervelkanaal van de wervelkolom. Dit is een opening die door de wervels heen loopt. Tussen twee wervels komt steeds aan beide kanten een zenuw uit het ruggenmerg. Om het ruggenmerg heen liggen vliezen die ervoor zorgen dat het ruggenmerg niet tegen het bot van de wervels schuurt en extra bescherming bieden tegen infecties.

Grijze stof en witte stof

Als je een dwarsdoorsnede van het ruggenmerg bekijkt, zie je twee verschillende delen:

•De grijze stof ligt in het midden van het ruggenmerg. Hierin liggen de cellichamen van schakelcellen en bewegingszenuwcellen.

•De witte stof ligt aan de buitenkant van het ruggenmerg. Hierin liggen veel uitlopers van schakelcellen die impulsen van en naar de hersenen geleiden.

Zenuwen en zenuwcellen rondom het ruggenmerg

Net buiten het ruggenmerg splitsen gemengde zenuwen zich op in twee aparte typen zenuwen:

•De gevoelszenuwen komen het ruggenmerg binnen aan de rugzijde (de achterkant van je lichaam). De cellichamen van deze gevoelszenuwcellen liggen bij elkaar in verdikkingen vlak naast het ruggenmerg, de zogenaamde zenuwknopen.

•De bewegingszenuwen verlaten het ruggenmerg aan de buikzijde (de voorkant van je lichaam). De cellichamen hiervan liggen volledig binnen de grijze stof van het ruggenmerg.

De weg van impulsen door het ruggenmerg

Binnen het ruggenmerg leggen impulsen een vaste route af via verschillende zenuwcellen:

1.Uitlopers van gevoelszenuwcellen komen via de rugzijde binnen en zijn verbonden met schakelcellen in de grijze stof.

2.In de grijze stof geleiden de schakelcellen de impulsen door naar de bewegingszenuwcellen.

3.De uitlopers van deze bewegingszenuwcellen verlaten het ruggenmerg aan de buikzijde om signalen naar de spieren of organen te sturen.

4.Tegelijkertijd lopen sommige uitlopers van de schakelcellen door de witte stof om impulsen van en naar de hersenen te vervoeren.