Les over 1 Stofwisseling

Leerdoelen

•Je kunt uitleggen dat planten bij de fotosynthese energie vastleggen in glucose.

•Je kunt uitleggen dat bij de afbraak van glucose energie vrijkomt.

•Je kunt de reactievergelijking van fotosynthese in woorden beschrijven.

•Je kunt de functie van mitochondriën in plantaardige en dierlijke cellen benoemen.

Wat is stofwisseling?

In alle levende organismen vindt stofwisseling plaats: het voortdurend omzetten van stoffen in andere stoffen. Stofwisseling is noodzakelijk om in leven te blijven. Cellen in het menselijk lichaam gebruiken de stoffen die door planten worden gemaakt. Dit levert de energie die nodig is om te bewegen, warm te blijven, te groeien en het lichaam te herstellen.

Fotosynthese bij planten

Wanneer er licht is, vindt in de groene delen van planten fotosynthese plaats. In de bladgroenkorrels wordt de energie uit zonlicht gebruikt om water en koolstofdioxide om te zetten in glucose en zuurstof. Glucose bevat veel energie. Met behulp van die energie maakt een plant uit glucose weer allerlei andere stoffen, waaronder de bouwstoffen waaruit de plant zelf bestaat. De reactievergelijking van fotosynthese in woorden is: water + koolstofdioxide + energie → glucose + zuurstof

Afbraak van glucose en de rol van mitochondriën

Bladgroenkorrels leggen de zonne-energie vast in glucose, waarna deze stof wordt afgevoerd naar de overige delen van de plant. Cellen van planten, dieren en mensen gebruiken glucose als energiebron. Door glucose af te breken komt de opgeslagen energie weer vrij. Die energie en de moleculaire resten van glucose gebruikt de cel om weer nieuwe stoffen te maken en om te groeien. De afbraak van glucose gebeurt in mitochondriën (enkelvoud: mitochondrium). Deze celorganellen komen voor in zowel plantaardige als dierlijke cellen. Cellen die veel energie nodig hebben, zoals spiercellen, bevatten extra veel mitochondriën.