Les over 25.3 Winstverdeling

Leerdoelen

•Je kunt cashdividend en stockdividend voor gewone en preferente aandeelhouders berekenen.

•Je kunt de toevoeging aan de winstreserve berekenen.

•Je kunt de verschuldigde dividendbelasting berekenen als voorheffing op de inkomstenbelasting.

•Je kunt de voor- en nadelen van stockdividend voor zowel de onderneming als de aandeelhouder evalueren.

•Je kunt de winstverdeling bepalen wanneer er sprake is van preferent aandelenkapitaal met winstpreferentie.

Winstverdeling en winstbestemming

Een besloten vennootschap (bv) of naamloze vennootschap (nv) is een rechtspersoon. Dit betekent dat de onderneming zelfstandig wordt aangeslagen voor de winstbelasting, de zogenaamde vennootschapsbelasting. Het resultaat na aftrek van de vennootschapsbelasting wordt op verschillende manieren verdeeld over de belanghebbenden:

•Dividend: het deel van de winst dat wordt uitgekeerd aan de aandeelhouders (de eigenaren).

•Tantièmes: de winstuitkering die aan commissarissen wordt betaald.

•Winstbonus: de winstuitkering voor de werknemers (dit wordt soms ook tantièmes genoemd).

•Winstinhouding: het deel van de winst dat in de onderneming blijft en wordt toegevoegd aan de winstreserve.

Het berekenen van dividend en dividendbelasting

Het bedrag aan dividend dat aandeelhouders ontvangen, wordt berekend als een percentage van het nominale geplaatste kapitaal. Het geplaatst aandelenkapitaal is het totaal aantal geplaatste aandelen vermenigvuldigd met de nominale waarde per aandeel. De formules voor het dividendpercentage zijn:

•Op ondernemingsniveau:

•Per aandeel:

Het dividendbedrag vóór aftrek van belasting noem je het brutodividend. De nv of bv is wettelijk verplicht om op dit brutodividend dividendbelasting in te houden. Deze inhouding dient als voorheffing op de inkomstenbelasting van de aandeelhouders. De ingehouden belasting wordt door de onderneming rechtstreeks afgedragen aan de Belastingdienst. Het bedrag dat de aandeelhouder uiteindelijk op zijn bankrekening ontvangt, is het nettodividend.

Vormen van dividend: cashdividend en stockdividend

Dividend kan op twee manieren aan de aandeelhouders worden uitgekeerd:

•Cashdividend: een dividenduitkering in geld (contanten).

•Stockdividend: een dividenduitkering in de vorm van nieuwe aandelen.

Bij het uitkeren van stockdividend ontstaat er een praktische verplichting: de onderneming moet over de totale dividenduitkering (beide vormen samen) dividendbelasting afdragen in geld aan de fiscus. Een onderneming kan dividend daarom nooit uitsluitend als stockdividend uitkeren. Er wordt altijd een combinatie van stockdividend en cashdividend aangeboden. Het cashdividend moet minimaal hoog genoeg zijn om de verschuldigde dividendbelasting over het totale dividend uit te betalen.

Voor- en nadelen van stockdividend

Het uitkeren van een combinatie van stock- en cashdividend brengt voor zowel de onderneming als de aandeelhouder specifieke voor- en nadelen met zich mee ten opzichte van uitsluitend cashdividend.

Voor- en nadelen voor de onderneming

•Voordeel (liquide middelen): de liquide middelen nemen minder hard af dan bij een volledige cash-uitkering. Geld dat in het bedrijf blijft, kan worden gebruikt voor investeringen.

•Voordeel (vermogensmarkt): de onderneming hoeft minder of geen beroep te doen op de vermogensmarkt om geld te lenen, wat kosten bespaart.

•Voordeel (eigen vermogen): het eigen vermogen groeit door de uitgifte van aandelen, wat het aantrekken van nieuw vreemd vermogen gemakkelijker maakt.

•Nadeel (toekomstige verplichting): het nominaal geplaatst aandelenkapitaal neemt toe doordat er meer aandelen in omloop zijn. Hierdoor moet de onderneming in de toekomst over een groter kapitaal dividend uitkeren.

Voor- en nadelen voor de aandeelhouder

•Voordeel (extra waarde): de aandeelhouder ziet stockdividend als een voordeel, omdat de gekregen extra aandelen vaak tegen een hogere koerswaarde dan de nominale waarde verkocht kunnen worden.

•Nadeel (omzetten in geld): aandeelhouders die enkel geïnteresseerd zijn in contant geld, moeten extra moeite doen om de aandelen te verkopen.

•Nadeel (risico bij slechte prestaties): als het slecht gaat met de onderneming, zijn extra aandelen minder aantrekkelijk en lastig verkoopbaar.

Preferente aandelen en winstpreferentie

Naast gewone aandelen bestaan er ook preferente aandelen (op de balans geplaatst onder preferent aandelenkapitaal). Deze aandelen geven de houder voorrang op gewone aandeelhouders. Deze preferentie kan betrekking hebben op drie gebieden:

•Winstuitkering (winstpreferentie): bij winstpreferentie ontvangen de preferente aandeelhouders als eerste het vastgestelde dividendpercentage waar zij recht op hebben. Pas nadat dit dividend is afgetrokken van de te verdelen winst, ontvangen de gewone aandeelhouders hun deel. Bij een lage winst houden gewone aandeelhouders minder over, maar bij een hoge winst kunnen gewone aandeelhouders juist meer dividend ontvangen dan preferente aandeelhouders.

•Zeggenschap: preferente aandeelhouders mogen bij de benoeming van een nieuw bestuurslid vaak een bindende voordracht doen waaruit de gewone aandeelhouders moeten kiezen.

•Liquidatie: bij de opheffing (liquidatie) van de onderneming worden na de schuldeisers van het vreemd vermogen eerst de preferente aandeelhouders terugbetaald, en pas daarna de gewone aandeelhouders.